231 σπάνια πιάτα αφηγούνται την Ιστορία της Ελλάδας

Η κ. Λόλα Νταϊφά εξιστορεί στην «Α» τον τρόπο με τον οποίο απέκτησε κομμάτι-κομμάτι τα σπάνια πιάτα δημιουργώντας μια ξεχωριστή συλλογή!

746

 

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

zeta-tzioti-Ζέτα ΤζιώτηΗ κυρία Λόλα Νταϊφά, η γνωστή κυρία των Δημοσίων Σχέσεων, μιλά για την ξεχωριστή συλλογή των 231 εικονογραφημένων πιάτων που διαθέτει, με αγάπη και πάθος. Η συλλέκτρια αφηγείται στην «Α» μικρές, αληθινές ιστορίες πάθους και ταλαιπωρίας… Εκεί που το χιούμορ συναντά την αγάπη του συλλέκτη. Η κυρία Νταϊφά μάς διηγήθηκε ενδιαφέρουσες ιστορίες για τα κομμάτια της συλλογής της και τρόπους με τους οποίους τα απέκτησε.

Τα πιάτα αυτά χρονολογούνται από το 1863 μέχρι και το 1973 και κατασκευάζονταν με μεράκι στη Σύρο, στον Πειραιά, στην Αθήνα. Στην εικονογράφηση των μοναδικών αυτών πιάτων παρουσιάζονται γεγονότα που «σφράγισαν» την ιστορία της χώρας μας από τους αρχαίους χρόνους έως τη σύγχρονη Ελλάδα. Συναντάμε εμβληματικές προσωπικότητες που διαδραμάτισαν ρόλο πρωταγωνιστή. Συναντάμε από τον Ρήγα Φεραίο, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, τον Σπύρο Λούη, τον Ελευθέριο Βενιζέλο, το θωρηκτό «Αβέρωφ», τη Μονή Αρκαδίου, όπως και μια πλειάδα βασιλέων, από τον Γεώργιο Α’ έως τον Κωνσταντίνο Β’.

Η έκδοση, την οποία επιμελήθηκε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, λαογράφος Κατερίνα Κορρέ-Ζωγράφου, κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Μίλητος.

ntaifa_4ntaifa_6

Κυρία Νταϊφά, πότε και πώς αποφασίσατε να ξεκινήσετε τη συλλογή αυτή με τα ιστορικά πιάτα;

– Νέα, επισκέφθηκα το σπίτι της γυναίκας, που αργότερα έγινε πεθερά μου, της κυρίας Καλλιόπης Νταϊφά. Τότε, δεν γνώριζα καν τον σύζυγό μου, τον  Ίωνα Νταϊφά. Το σπίτι ήταν καταπληκτικό, με πολύ ωραία αντικείμενα. Κατά την επίσκεψή μου ζήτησα ένα ποτήρι νερό και η κυρία Καλλιόπη, καθώς ήταν μεγάλη σε ηλικία, με προέτρεψε να πάω μέχρι την κουζίνα και να φέρω ένα ποτήρι νερό και εκείνης. Στην κουζίνα λοιπόν, καθώς έπινα νερό, είδα ένα πιάτο, «σταμπαρισμένο» με τον τότε βασιλιά. Το θαύμασα και στη συνέχεια την ρώτησα πού το βρήκε. Μου έκανε εντύπωση που έβαζαν τους «βασιλιάδες στα πιάτα». Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τα πιάτα. Μετά το ξέχασα, πέρασαν χρόνια, παντρεύτηκα τον  Ίωνα και κάποια στιγμή θυμήθηκα το πιάτο… Πάω, λοιπόν, στην κα Καλλιόπη και της το ζητάω. «Μητέρα» της λέω «εκείνο το πιάτο με τους βασιλιάδες το έχετε;». Εκείνη, πολύ καλή γυναίκα, αμέσως μου το έδωσε, και έτσι ξεκίνησαν όλα!

ntaifa_3Έτσι, άρχισα να ψάχνω την ιστορία των πιάτων και έμαθα για κάθε πιάτο για ποιον λόγο το έφτιαχναν, ποιον ήθελαν να τιμήσουν. Έμαθα για τα σερβίτσια και τις ιστορίες τους. Πήγαινα στο Μοναστηράκι, στη Σύρο, έψαχνα στο Μεσολόγγι τον Λόρδο Βύρωνα, μετά έψαχνα στο Πήλιο και, να μην σας πολυλογώ, έψαχνα γι’ αυτά και είχα γυρίσει όλη την Ελλάδα. Μετά, όποτε μπορούσα και μου δινόταν η ευκαιρία, άρχισα να ψάχνω πιάτα και στο εξωτερικό, στο Μπορντό, στην Τουλούζη, στην Πράγα, στο Βελιγράδι και έψαχνα στα παλιατζίδικα για πιάτα.

Μεγάλη ιστορία! Άλλα πιάτα έβρισκα, άλλα δεν έβρισκα, άλλα πλήρωνα ακριβά, άλλα με «εκβίαζαν» κατά κάποιον τρόπο, μου τα παζάρευαν και έδινα και μπουκάλια ουίσκι ή αμερικανικά τσιγάρα εκείνη την εποχή. Τύχαινε πάλι να κάνω κόπο, να πάω, να μιλήσω, να βρω και μετά ο ιδιοκτήτης να μην μου το πουλάει. Ταλαιπωριόμουν και οικονομικά μου στοίχιζε, αλλά αισθανόμουν πολύ ευτυχισμένη όταν αποκτούσα το πιάτο! Μαγική στιγμή!

Όταν πήρα το πρώτο πιάτο από την πεθερά μου, δεν φανταζόμουν ότι θα έκανα τόσο μεγάλη συλλογή. Όμως, με τον καιρό παθιάστηκα. Και σιγά σιγά που τα έψαχνα, μου άρεσε. Εξάλλου, είμαι ο άνθρωπος της συλλογής. Έχω και μια πολύ μεγάλη συλλογή με ακροκέραμα και τάματα. Τότε, τη δεκαετία του ’70, ήμουν φοιτήτρια στη Φιλοσοφική. Η Αθήνα γκρεμιζόταν για να χτιστούν οι πολυκατοικίες στο κέντρο της Αθήνας και στα προάστια ακόμα γκρέμιζαν τις μονοκατοικίες. Αγαπούσα πολύ όλα αυτά τα παλιά. Δυστυχώς, κατά τις κατεδαφίσεις δεν μπορούσα να σώσω την παλιά μονοκατοικία, αλλά με πολύ πάθος ήθελα να σώσω ένα κομμάτι της, το ακροκέραμο, το πιάτο.

«Υπάρχει μια κατηγορία που δεν είναι συμβατή με τον χαρακτήρα μου και αυτή είναι οι συλλέκτες συλλεκτών»

Τι κάνει τη συλλογή αυτή τόσο ξεχωριστή;

– Τα πιάτα αυτά που έχω συλλέξει είναι πιάτα από σερβίτσια, με χρησιμότητα. Έτρωγαν σ’ αυτά. Έλεγαν στα παιδάκια «Φάε τη σούπα και θα δεις τον Κολοκοτρώνη, τον βασιλιά κ.ά.» και τα παιδάκια έτρωγαν. Δεν είναι το υλικό που είναι κατασκευασμένο ακριβό. Αλλά τα πιάτα αυτά δεν υπάρχουν πια. Είναι σπανιότατα!

ntaifa_5

Έχετε παρατηρήσει και μελετήσει αυτά τα πιάτα πολλές ώρες. Είναι κάτι αξιοσημείωτο που πρέπει να αναφέρουμε;

– Τα πιάτα αυτά είναι από 1863, που έγινε η ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και ήρθε το βασιλικό ζεύγος στην Ελλάδα, η  Όλγα και ο Γεώργιος. Αυτού του είδους τα πιάτα συνεχίστηκαν ως τον δέκατο ένατο αιώνα, τα λεγόμενα Συριανά. Τα θέματα των εικονογραφιών σχεδιάζονταν στην Ελλάδα και κατασκευάζονταν στην Ευρώπη. Εκείνη την εποχή το εμπορικό κέντρο της Ελλάδος ήταν η Σύρος, όπου είχαν τα καταστήματά τους οι καλύτεροι έμποροι. Καθώς οι παραγγελίες προέρχονταν από αυτούς, πίσω το πιάτο περιελάμβανε τη σφραγίδα του Ευρωπαίου κατασκευαστή, αλλά και του  Έλληνα εμπόρου, π.χ. εκ Σύρου Α. Γλέζου, Αφοί Καλοκαιρινών ή Δ.Χ. Αργυρόπουλου. Αυτά τα πιάτα κατασκευάζονταν κυρίως στη Σύρο, στην Πάτρα, στον Πειραιά και στο Αίγιο, αλλά κανείς εδώ δεν είχε τη δυνατότητα να περάσει τις σφραγίδες, γι’ αυτό τα έστελναν στο εξωτερικό.

Όμως ανακάλυψα το εξής: Τα πιάτα που κατασκευάστηκαν μετά τον πόλεμο, κάποια από αυτά, τα έφτιαχνε ο Χανιώτης κεραμίστας και γλύπτης, ο Κώστας Ντουσάκης. Αυτός δεν έχει βιβλιογραφηθεί και δεν μπορούσαμε να βρούμε στοιχεία. Πήγα όμως στα Χανιά και βρήκα την κόρη του και αγόρασα κάποια πιάτα του. Αγόρασα ακόμα και από κάποιους που είχαν σχέση με το Ναυτικό πιάτα δικά του. Σου αναφέρω ότι ο Ντουσάκης είχε φιλοτεχνήσει το μνημείο του Αφανούς Ναύτη στη Σούδα.
Ήταν καταπληκτικός καλλιτέχνης. Κοντά του η κόρη τού Robert Kennedy, η Κάθλιν Κένεντι Τάουνσεντ, έμαθε να δουλεύει τον πυλό. Στα προσωπικά αντικείμενα της Jacky Kennedy ήταν μέσα και η προτομή του John Kennedy, που είχε φιλοτεχνήσει ο Ντουσάκης. Τον επισκεπτόταν επίσης και ο Valentino, έφτιαχνε σειρές από καράβια. Τα πιάτα του Ντουσάκη υπάρχουν στο λεύκωμα της συλλογής μου…

fullsizerender

Όπως μας είπατε, ταλαιπωρηθήκατε πολύ για να συλλέξετε όλα αυτά τα πιάτα. Θυμάστε κάποιο ιδιαίτερο χιουμοριστικό περιστατικό να μας διηγηθείτε;

– Από περιστατικά πάρα πολλά. Θυμάμαι, μου είχε πει μια γνωστή μου ότι στην Ανάφη είχε δει να πουλάνε τέτοια συλλεκτικά πιάτα και ότι θα έπρεπε να πάω να επισκεφθώ το νησί. Θέλαμε, λοιπόν, ως οικογένεια να κάνουμε τις καλοκαιρινές μας διακοπές. Λέω στον σύζυγό μου: «Είναι ένα καταπληκτικό νησί η Ανάφη! Κουκλίστικο!». Εκείνος δεν είχε ιδιαίτερη διάθεση να πάει, αλλά τελικά επείσθη. Εκείνος με την κόρη μας καλοπερνούσαν στο νησί και έκαναν καταπληκτικές διακοπές, και εγώ γάζωνα το νησί, καταϊδρωμένη, κόκκινη για να βρω συλλεκτικά πιάτα, αλλά μάταια. Καλώ τη γνωστή μου στο τηλέφωνο και την ξαναρωτάω. Σίγουρα στην Ανάφη; της λέω. Αλλά εκείνη απόρησε και είπε ότι ίσως μπερδεύτηκε και δεν θυμόταν. Απογοητεύτηκα…

Ποιο πιάτο απ’ όλα αγαπάτε περισσότερο;

– Αγαπώ και ξεχωρίζω ένα! Αυτό λέγεται «Ελπίς, πίστις, αγάπη». Έψαχνα αυτό το πιάτο πολύ καιρό. Ήμουν άρρωστη, και όταν στάθηκα στα πόδια μου, από τα πρώτα πράγματα που είχα στον νου μου ήταν να επικοινωνήσω με τον Ανδρέα Κρόκο, έναν παλαιοπώλη, και να τον ρωτήσω αν το βρήκε. Μου το είχε βρει και το θεώρησα σημαδιακό. Το πιάτο αυτό είναι πολύχρωμο, έχει έναν σταυρό, μια άγκυρα και λουλούδια και γράφει «Ελπίς, πίστις, αγάπη».

daifa_2

Θα μπορούσε το βιβλίο αυτό, με τίτλο «Η Ελλάδα μέσα από 231 ιστορικά πιάτα (1863-1973)», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίλητος, να χρησιμοποιηθεί και ως επιστημονικό εγχειρίδιο για εκτιμητές και συλλέκτες;

– Θα θεωρούσα ιδιαίτερα εγωιστικό αυτή τη συλλογή να την καμαρώνω μόνη μου. Από το βιβλίο αυτό περνά όλη η ιστορία της Ελλάδος ως τον Παπαδόπουλο και τον Μουστακλή. Είναι, θεωρώ, απαραίτητο ως μπούσουλας στα λαογραφικά μουσεία οπωσδήποτε. Οι εκδόσεις ΜΙΛΗΤΟΣ, με διορατικότητα, γνώση και επαγγελματισμό, χωρίς χορηγούς, ανέλαβαν την ευθύνη αυτής της προσεγμένης έκδοσης, όπου μέσα από τις σελίδες του παρουσιάζεται η σπανιότερη και πληρέστερη συλλογή πιάτων που υπάρχει σε δημόσια και ιδιωτική συλλογή.

Την επιστημονική έρευνα της έκδοσης έχει η πολυγραφότατη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, λαογράφος Κατερίνα Κορρέ-Ζωγράφου. Τον πρόλογο υπογράφει ο ακαδημαϊκός και μακροβιότερος διευθυντής μουσείου (από τη θέση του στο Μουσείο Μπενάκη)  Άγγελος Δεληβορριάς. Έχω εκδώσει και άλλα βιβλία για τις συλλογές μου, τα ακροκέραμα, έχω εκδώσει και τις συνεντεύξεις μου, μουσικοί διάλογοι. Αλλά το βιβλίο είναι εξαιρετικό, 300 σελίδων περίπου, σε πολύ καλή εκτύπωση. Όλα τα δικαιώματα του βιβλίου τα έχω εκχωρήσει στην «Ελπίδα», για την καταπληκτική δουλειά που κάνει. Για να ενισχυθεί η προσπάθεια 25 ετών, για τα παιδιά αυτά που έχουν ανάγκη. Εγώ έχω δει από κοντά τη δουλειά της Ελπίδας και ξέρω ότι θα πιάσουν τόπο.image0012222

Αισθάνεστε συλλέκτρια;

– Αισθάνομαι πολύ δυνατά την αγάπη για τις συλλογές. Ναι, αισθάνομαι συλλέκτρια και κάνω ό,τι χρειάζεται, με όποιο κόστος δικό μου. Είμαι κουρασμένη, κακόκεφη, αδιάθετη, σε ό,τι έχω υποσχεθεί στους άλλους ή στον εαυτό μου προσπαθώ να είμαι συνεπής. Συλλέκτης σημαίνει κόπος, αγωνία, τρίξιμο και οικονομική προσφορά. Οι συλλέκτες δεν το κάνουν από επίδειξη, το κάνουν από αγάπη.

Υπάρχει μια κατηγορία που δεν είναι συμβατή με τον χαρακτήρα μου και αυτή είναι οι συλλέκτες συλλεκτών. Αυτή η κατηγορία δεν έχει υποστεί όλη αυτή τη βάσανο και την ταλαιπωρία της συλλογής, και δεν είναι σωστό να θεωρούνται αυτοί οι άνθρωποι συλλέκτες. Απλώς έχουν αγοράσει μια συλλογή, τη συλλογή του τάδε. Δεν είναι κακό να αγοράζει κάποιος μια συλλογή. Αλλά ο συλλέκτης θα πρέπει να περιβάλλει με αγάπη τα αντικείμενα που συλλέγει και να μην έχει στόχο καθόλου την επίδειξη.

«Αισθάνομαι συλλέκτρια γιατί περιβάλλω με αγάπη τα αντικείμενα που συλλέγω!»

Θα δωρίζατε τη συλλογή σας σε κάποιο μουσείο;

– Η συλλογή αυτή φτιάχτηκε με πολύ κόπο, πάθος, χαρά, κούραση, χρόνο, χρήματα. Με χαρά να την δωρίσω, αλλά θα ήθελα να εκτιμηθεί δεόντως. Να τοποθετηθεί σωστά, σ’ ένα σωστό μέρος, με κατάλληλη τοποθέτηση και φύλαξη.

 

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια