Το σχέδιο για έξοδο στις αγορές

Κρίσιμες διαπραγματεύσεις για να βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στους «θεσμούς»

422

 

Του Βασίλη Τσεκούρα

Η δεύτερη αξιολόγηση μπορεί να θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη τόσο για την πορεία της οικονομίας όσο και για την ίδια την κυβέρνηση. Οι εκκρεμότητες και οι απαιτήσεις του προγράμματος για το φθινόπωρο εμπεριέχουν έναν μεγάλο σκόπελο: τα εργασιακά, τον οποίο προσπαθεί εδώ και καιρό να διαπραγματευθεί η κυβέρνηση.

Παράλληλα με τα παραπάνω, το οικονομικό επιτελείο και οι «θεσμοί» σχεδιάζουν την επόμενη ημέρα, με φόντο την αρχική δέσμευση των δανειστών για τη διαχείριση του ελληνικού χρέους. Αυτή η δέσμευση που δόθηκε στις αρχές Μαΐου –ως πρώτο βήμα από τα τρία που συμφωνήθηκαν– αφορά την επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές. Πρόκειται για μια καθόλου εύκολη υπόθεση, με δεδομένο ότι το ρίσκο της χώρας παραμένει υψηλό, όπως αποτυπώνεται και από τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων.

Με δεδομένο, φυσικά, ότι η χώρα μας δεν δανείζεται από τις αγορές, η ρηχή –σε επίπεδο τζίρου– δευτερογενής αγορά ομολόγων μπορεί να δίνει ένα στίγμα, ωστόσο οι αποδόσεις είναι περισσότερο «ψυχολογικές».

Το ομόλογο του Ιουλίου 2017

Πληροφορίες αναφέρουν πως το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζεται να επανεκδώσει το ομόλογο που λήγει στις 17 Ιουλίου του 2017. Θα αποτελέσει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να κάνει μια κρούση στις αγορές με στόχο την ανάκτηση της εμπιστοσύνης τους.

Δεν αποκλείεται, φυσικά, να επιχειρήσει να στραφεί στη διεθνή επενδυτική κοινότητα και πριν από το καλοκαίρι του 2017, με «τεχνικές εκδόσεις». Τι σημαίνει αυτό; Ότι για να επιστρέψει η χώρα στην ομαλότητα και να μπορεί να δανείζεται όπως και οι υπόλοιπες (προετοιμάζοντας στην ουσία τη σταδιακή απεξάρτηση από το μνημόνιο μέχρι το τέλος του 2018) θα πρέπει να φτιάξει τη λεγόμενη καμπύλη αποδόσεων, δηλαδή να αποκτήσει ομόλογα τριετή, πενταετή και επταετή.

Τα βήματα μέχρι την επάνοδο

Για να φτάσουμε όμως στην (δοκιμαστική) επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές, πρέπει να υλοποιηθούν μια σειρά από εκκρεμότητες, να ολοκληρωθούν κρίσιμες διαπραγματεύσεις και να βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στους ίδιους τους «θεσμούς» (κυρίως για το θέμα του χρέους).

Πιο συγκεκριμένα, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να περάσει αρχικά τις τελευταίες (15 συγκεκριμένα) εκκρεμότητες από την πρώτη αξιολόγηση και στη συνέχεια να ολοκληρώσει τη δεύτερη, κατά την οποία θα ανοίξει και το μείζον θέμα των εργασιακών.

Μέχρι το τέλος του έτους, ωστόσο, θα πρέπει να έχει αποφασιστεί αν το ΔΝΤ θα συμμετάσχει εκ νέου στο ελληνικό πρόγραμμα, κάτι που θα εξαρτηθεί από το αν οι Ευρωπαίοι θα δώσουν λύση στο θέμα του χρέους, πέραν της αόριστης συμφωνίας με τα τρία βήματα που ανακοίνωσε το Eurogroup του Μαΐου.

Οι δηλώσεις που έδωσαν το πρώτο στίγμα

Στα μέσα Μαΐου ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει πως στόχος μετά την πρώτη αξιολόγηση (τότε δεν είχε κλείσει ακόμα) είναι η επιστροφή της χώρας στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, ο ίδιος, στη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει σε εφημερίδα, είχε πει πως μια βασική παράμετρος είναι να έχει επιτευχθεί ο στόχος της κυβέρνησης για διευθέτηση του ελληνικού χρέους.

Στις αρχές Ιουλίου (μετά την πρώτη αξιολόγηση δηλαδή) ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, είχε δηλώσει στο δίκτυο Bloomberg ότι η Ελλάδα θα μπορεί να επιστρέψει στις αγορές ομολόγων το 2017 και να χρηματοδοτεί από αυτές τις ανάγκες της από το 2018 και μετά.

Η πρόβλεψη του Ρέγκλινγκ βασίζεται στην εμπειρία του ESM από τις άλλες χώρες που ήταν σε πρόγραμμα και έδειξε ότι δοκίμασαν τις αγορές πριν από τη λήξη της χρηματοδότησής τους από τον μηχανισμό στήριξης.

Αυτό έγινε, είχε πει, με μικρά ποσά, κάτι που είναι λογικό, επειδή το κόστος δανεισμού από τις αγορές ήταν πολύ υψηλότερο από το κόστος δανεισμού μέσω του ESM.

Οι εκθέσεις βιωσιμότητας του χρέους

Ήδη, εδώ και λίγο καιρό στελέχη του ESM και της ΕΚΤ, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), ετοιμάζουν την έκθεση βιωσιμότητας για το ελληνικό χρέος. Αυτή η έκθεση, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να παρουσιαστεί κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η Ευρώπη που θα συντάξει μια τέτοια έκθεση. Στελέχη του ΔΝΤ πραγματοποιούν ακριβώς την ίδια μελέτη, η οποία θα έρθει να επικυρώσει αυτήν που δημοσίευσε στις 23 Μαΐου του 2016. Τότε ο διεθνής οργανισμός ζητούσε ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, με συνδυασμό τριών μέτρων, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε όφελος έως και 50% του ΑΕΠ. Το Ταμείο ανέφερε ότι οι δράσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν πριν το 2018 και όχι μετά το τέλος του προγράμματος που επιθυμεί το Eurogroup. Επίσης, ζητάει εμπροσθοβαρή και «άνευ όρων» ρύθμιση του χρέους.

Η ένταξη στο πρόγραμμα Ντράγκι

Βασική παράμετρος για την Ελλάδα αποτελεί η ένταξη της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μια διαδικασία που ήδη συζητείται σε Αθήνα και Φρανκφούρτη. Προϋπόθεση είναι να έχει περάσει η χώρα μέσα από τις… συμπληγάδες της δεύτερης αξιολόγησης, προκειμένου να απομακρυνθεί μια και καλή κάθε ανησυχία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Έτσι, η χώρα θα μπορέσει να επωφεληθεί από τα οφέλη του φθηνού χρήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η ένταξη της Ελλάδας στο QE θα κρίνει τον χρόνο εξόδου της Ελλάδας στις αγορές. Μια τέτοια απόφαση της ΕΚΤ θα οδηγούσε αυτόματα σε πτώση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων, επίπεδα που θα επέτρεπαν τον δανεισμό από τις διεθνείς αγορές, δηλαδή με αποδόσεις κάτω του 5%.

Να ανοίξει ο δρόμος και για τις επιχειρήσεις

Η έξοδος της χώρας στις διεθνείς αγορές μπορεί να σηματοδοτήσει κατ’ επέκταση και την επιστροφή των επιχειρήσεων σ’ αυτές με χαμηλότερα και βιώσιμα επιτόκια. Αυτή την ώρα οι μεγάλες επιχειρήσεις της χώρας είναι αποκλεισμένες από την πρόσβαση σε ρευστότητα μέσω των διεθνών αγορών.

Οι εγχώριες εταιρείες, μάλιστα, έχουν να αντιμετωπίσουν και το (άλυτο προς το παρόν) πρόβλημα της ελλιπούς (έως και μηδενική) ρευστότητας από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Αναδρομή στο… παρελθόν

Η Ελλάδα τον Απρίλιο του 2014 προχώρησε σε έκδοση ενός τριετούς και ενός πενταετούς ομολόγου. Η πρώτη έκδοση λήγει στην ουσία στις 17 Ιουλίου του 2017 και το δεύτερο στις 17 Απριλίου του 2019.

Για το πρώην τριετές και νυν μονοετές ομόλογο η τρέχουσα απόδοση είναι 6,24%, ενώ το 2014 εκδόθηκε με επιτόκιο 3,37%. Το πρώην πενταετές, νυν τριετές έχουν απόδοση 8,5%, ενώ το 2014 βγήκε με επιτόκιο 4,75%.

Την περίοδο πριν την επιστροφή του 2014 στις αγορές, όσες επιχειρήσεις προσπάθησαν να βρουν κεφάλαια προσέφυγαν στις διεθνείς αγορές, με το επιτόκιο να ξεπερνούσε ακόμα και το 8%, που θεωρούνταν κάτι παραπάνω από απαγορευτικό. Με την έξοδο της Ελλάδας –τότε– κατάφεραν κάποιες μεγάλες επιχειρήσεις και απέκτησαν (προσωρινά) δίοδο στις διεθνείς αγορές.

Για τους λάτρεις των αριθμών, πάντως, αξίζει να θυμίσουμε ότι η τελευταία φορά που η Ελλάδα βγήκε στις αγορές ήταν στις 7 Απριλίου του 2010.

Στα 328,3 δισ. αυξήθηκε το χρέος

Στα 328,3 δισ. ευρώ αυξήθηκε το δημόσιο χρέος στα τέλη Ιουλίου του 2016, σύμφωνα με το Δελτίο Δημοσίου Χρέους του ΟΔΔΗΧ. Η αύξηση από τα 321 δισ. του πρώτου τριμήνου οφείλεται στην εκταμίευση της δόσης των 7,5 δισ. ευρώ της πρώτης αξιολόγησης, η οποία τον Ιούλιο ως επί το πλείστον διατέθηκε για την αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων στην ΕΚΤ.

Από τα στοιχεία του Δελτίου προκύπτει ακόμα πως τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου βελτιώθηκαν, φτάνοντας τα 3,1 δισ. ευρώ, από 2,08 δισ. στα τέλη Μαρτίου.

 

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια