«Το καθημερινό στη διάσταση του ονείρου» Στάθης Βατανίδης

Ο Στάθης Βατανίδης μας μίλησε για τις φιγούρες των έργων του, την τέχνη, τη σεμνότητα και την έκθεση «Φως και χρώμα» που ετοιμάζει να παρουσιάσει στην Κύπρο από την 1η ως τις 20 Νοεμβρίου.

587
Ο Στάθης Βατανίδης

 

Εικόνες ανθρωποκεντρικές σαν στιγμιότυπα ταινίας μικρού μήκους. Σαν στιγμές που έχουν παγώσει και μπορούμε να παρατηρήσουμε τις εκφράσεις των πρωταγωνιστών. Στιγμές που μας χαροποιούν, άλλες που μας βασανίζουν, άλλες που μας απελευθερώνουν.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η λεπτομέρεια μεγεθύνεται και μπορεί ο θεατής κλείνοντας τα μάτια, να την θυμάται πιο ξεκάθαρα και να την διακρίνει καλύτερα. «Στη ζωγραφική του Στάθη Βατανίδη, το καθημερινό φοράει τα καλά του, δηλαδή τη διάσταση του ονείρου.

 Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Και η χαρά πάντα υποκρύπτει ευγενική μελαγχολία. Οι πίνακες του αφηγούνται ιστορίες, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου,που ίσως, κάποτε, να γίνουν πραγματικότητα». Αυτά αναφέρει για τον καλλιτέχνη ο ιστορικός τέχνης, καθηγητής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μάνος Στεφανίδης.

Έργα διαφόρων διαστάσεων δίνουν έμφαση στις ογκώδεις φιγούρες των πρωταγωνιστών και στις εκφράσεις τους. Πρόσωπα που κινούνται στις διαστάσεις του ονείρου υποκρύπτοντας μια ευγενική μελαγχολία. Οι πίνακές του αφηγούνται ιστορίες που μοιάζουν να είναι βγαλμένες από την πραγματικότητα οπτικοποιώντας τον στοχασμό του καλλιτέχνη.

Ο θεατής έχει την αίσθηση ότι είναι «αόρατος» στους ήρωες του έργου, καθώς δεν υπάρχει οπτική επαφή μεταξύ τους.

Ο Στάθης Βατανίδης έχει τη μοναδική ευχέρεια να αποτυπώνει με τρόπο ξεχωριστό τις λεπτομέρειες στη θεματολογία της καθημερινότητας. Γνωρίζοντάς τον διαπιστώνει κανείς ότι ο εικαστικός είναι ένας φύσει και θέσει αισιόδοξος άνθρωπος, συναισθηματικός, ευγενικός και κοινωνικός, ο οποίος προσεγγίζει τα προβλήματα της καθημερινότητας με λογική σκέψη και ρεαλισμό.

Συναντήσαμε τον εικαστικό στο εργαστήριό του στο Μετς και συζητήσαμε μαζί του για τα έργα του, για την τέχνη γενικότερα, για τις θεματικές του προτιμήσεις, για τον Γιάννη Μόραλη, τον Καραβάτζο και για την ατομική του έκθεση που ετοιμάζει στην Κύπρο.

 

Το μυστικό

Διαπιστώνουμε ότι η θεματολογία σας είναι ανθρωποκεντρική και απεικονίζει τη μοναχικότητα της καθημερινότητας. Αυτή είναι η αγαπημένη σας θεματολογία; Θα σκεφτόσασταν να ασχοληθείτε με κάτι άλλο;

– Ο καλλιτέχνης εκφράζεται ανάλογα με τη σκέψη και τη διάθεσή του. Φυσικά και θα μπορούσα να ζωγραφίσω μια φουρτουνιασμένη θάλασσα ή μια ναυμαχία, ακόμα και ένα δάσος. Όμως, αυτά δεν θα ήταν από τα πιο ευχάριστα θέματα για μένα. Το πιθανότερο θα ήταν το έργο να «έβγαινε αμήχανο».

Στην καθημερινή μου ζωή συναντώ ανθρώπους, τους παρατηρώ διακριτικά, βλέπω τις εκφράσεις και τις κινήσεις τους. Με αυτόν τον τρόπο εμπνέομαι και μου δημιουργείται η διάθεση να αποτυπώσω το θέμα στον καμβά. Θα πρέπει να λάβουμε επίσης υπόψη μας ότι ο καλλιτέχνης έλκεται όχι μόνο από το θέμα, αλλά και από τη χρωματική παλέτα, από τη σύνθεση και την πλαστικότητα.

Προτιμώ να ζωγραφίζω ανθρώπους να συνομιλούν, να παίζουν χαρτιά, να βλέπουν έργο στον κινηματογράφο. Όπου υπάρχει «ο άνθρωπος», υπάρχει και δραματοποίηση της ατμόσφαιρας. Όμως, αυτά για μένα είναι πολύ ευχάριστα και δημιουργώ με θετική διάθεση και κέφι.

Όπως αναφέρει και ο Gombrich στο ιδιαίτερα γοητευτικό και σημαντικό βιβλίο «Το χρονικό της τέχνης», οι καλλιτέχνες κινούνται ενστικτωδώς σε μια γραμμή χωρίς να μπορούν να αιτιολογήσουν το πώς και το γιατί. Σίγουρα έχουν δεχτεί επιρροές από εξωγενείς παράγοντες για να οδηγηθούν σ’ αυτές τις επιλογές. Δεν υπάρχει, όμως, παρθενογένεση στην τέχνη.

Ίσως ο Φρόιντ να μπορούσε να δώσει κάποιες εξηγήσεις. Εμείς, αν προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τις επιλογές των καλλιτεχνών, απλά θα φλυαρήσουμε!

Η τράπουλα

Ποιο έργο θα αποκαλούσατε «καλό έργο τέχνης»;

– Μου αρέσει πολύ να μιλάω για την τέχνη, για τα ρεύματα, για καλλιτέχνες που σημάδεψαν τις εποχές. Θεωρώ καλό έργο τέχνης το ειλικρινές έργο που εκφράζει απόλυτα τον δημιουργό του. Θα σας φέρω σαν παράδειγμα τον Ιταλό Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο, καλλιτέχνη ατίθασο, ιδιοφυή και ασυμβίβαστο.

Ο Gombrich, στο βιβλίο που προανέφερα, αναφέρει ότι ο καλλιτέχνης είχε ζωγραφίσει «τον Ευαγγελιστή Ματθαίο» χωρίς να ακολουθήσει τις συμβατικές απόψεις. Τότε, το έργο δεν έγινε δεκτό και του ζητήθηκε να το ζωγραφίσει ξανά σε πιο ηθικό πλαίσιο. Εκείνος υπάκουσε και το έφτιαξε, όπως του ζητήθηκε με μορφές εξιδανικευμένες.

Όπως αντιλαμβάνεται κάποιος έχοντας διαβάσει για την προσωπικότητα του Καραβάτζο, ο καλλιτέχνης ζωγράφιζε δανειζόμενος εικόνες και καθημερινές μορφές από τα καπηλειά όπου σύχναζε. Ποιος πιστεύετε ότι είναι πιο αυθεντικός, πιο «καθαρός» πίνακας; Αυτός που δημιουργήθηκε πηγαία και αυθόρμητα ή ο δεύτερος που φτιάχτηκε κατά παραγγελία;

Φυσικά ο πρώτος. Ο πρώτος πίνακας αποτελεί ένα καλό έργο τέχνης! Ρεαλισμός και ανθρωποκεντρική προσέγγιση του θέματος χωρίς υπερβατικές, θεολογικές εξιδανικεύσεις από τον «αιρετικό» Καραβάτζο. Αυτό είναι το καλύτερο έργο τέχνης… το ειλικρινές, αυτό που βγαίνει από τα εσώψυχα του καλλιτέχνη!

Εύστοχα είχε αναφέρει και ο Χατζιδάκις το ακόλουθο: «Οι έξυπνοι δανείζονται, οι ηλίθιοι μιμούνται!».

Το σινεμά

Ποιο έργο σας πιστεύετε ότι είναι το αριστούργημά σας;

– Το αριστούργημά μου δεν το έχω δημιουργήσει ακόμα! Κάθε καλλιτέχνης κυνηγά το «άπιαστο»! Ο ειλικρινής καλλιτέχνης κάθε πρωί που ξυπνάει σκέφτεται τι να αλλάξει στο δημιούργημά του για να το βελτιώσει ακόμα περισσότερο.

Να αλλάξει το χρώμα, να αλλάξει κάποιο σχήμα, κάτι! Αυτό είναι που τον κρατάει σε εγρήγορση, που τον κάνει δημιουργικό! Σκέφτομαι διαρκώς πώς θα βάλω τις ανθρώπινες φιγούρες να κάθονται, από ποια πλευρά. Σκέφτομαι και στη συνέχεια το σχεδιάζω…

 

Πιστεύετε ότι κάποιοι καλλιτέχνες, νέοι ή και μεγαλύτερης ηλικίας, αποκτώντας με τον χρόνο αναγνωρισιμότητα γίνονται δυσπρόσιτοι και, ας μας επιτραπεί η έκφραση, υπεροπτικοί;

– Αυτό εξαρτάται καθαρά από την ποιότητα του καθένα από εμάς. Πιστεύω στη σεμνότητα και θα ήθελα να αναφέρω κάποιο περιστατικό, που διαδραματίστηκε στην γκαλερί «Σκουφά», που συνεργάζομαι τα τελευταία χρονιά και αφορά στον Μόραλη.

Κάποτε στην γκαλερί αυτή, στα εγκαίνια μιας έκθεσής μου, μια κυρία πλησίασε τον Γιάννη Μόραλη και με δυνατή φωνή τον ρώτησε: «Δάσκαλε, πώς αισθάνεστε που είστε ο πιο καλός Έλλην ζωγράφος;».

Εκείνος την κοίταξε και με ήρεμη και ευγενική φωνή της απάντησε χαμογελώντας: «Ευτυχώς που δεν με έχουν βάλει ακόμα στο Λούβρο!». Αυτοσαρκάστηκε! Πάντα εξαιρετικός και εύστοχος στα σχόλιά του και συγχρόνως ευγενικός και αξιοπρεπής!

Στα άκρα

Τι σκοπεύετε να μας παρουσιάσετε στη νέα σεζόν;

-Μου προτάθηκε από την αίθουσα τέχνης «Τεχνοχώρος» και το Κτήμα Παλυβού να συμμετάσχω σε μια πρωτοποριακή έκθεση, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τις «Ημέρες της Νεμέας 2017» στις 2 και 3 Σεπτεμβρίου.

Μου ζητήθηκε, λοιπόν, να φιλοτεχνήσω ετικέτες για κάποιες φιάλες οίνου του κτήματος και η ιδέα μού φάνηκε πρωτότυπη! Η εκδήλωση θα γίνει στις εγκαταστάσεις του Οινοποιείου Παλυβού, στην Αρχαία Νεμέα.

Επίσης, ετοιμάζω με πολλή καλή διάθεση και καλοκαιρινές επιρροές την ατομική μου έκθεση με νέα έργα και τίτλο «Φως και χρώμα» στην γκαλερί «Μορφή» στη Λεμεσό. Στην έκθεση αυτή θα παρουσιάσω έργα αισιόδοξα, όπως ακριβώς ταιριάζει στο ηλιόλουστο νησί της Αφροδίτης και ελπίζω να αρέσουν στο κοινό.

Περίπου τριάντα έργα διαφόρων διαστάσεων, φωτεινά με χαρούμενες εικόνες της καθημερινότητας ετοιμάζω και θα παρουσιάσω την 1η Νοέμβριου στο αγαπημένο αυτό νησί. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 20 Νοεμβρίου.

 

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια