Τα θαλάσσια ξύλα του Σωτήρη Σόρογκα στο ίδρυμα Θεοχαράκη

Της Ειρήνης Πιτσόλη

829
Σωτήρης Σόρογκας

Τριάντα και πλέον πίνακες, μνημειακών διαστάσεων, αποκαλύπτουν τον οραματικό κόσμο του καλλιτέχνη

Άλλη μια έκθεση σημείο – αναφοράς στα εικαστικά δρώμενα της Αθήνας θα ανοίξει τις πύλες της, στις 25 Μαΐου, στο ίδρυμα εικαστικών τεχνών Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.

Ο λόγος για την έκθεση με τίτλο «Σωτήρης Σόρογκας: Θαλάσσια Ξύλα 2010-2016», η οποία θα παρουσιάσει τη νέα πάμφωτη δουλειά του διακεκριμένου ζωγράφου Σωτήρη Σόρογκα. Τριάντα και πλέον πίνακες, μνημειακών διαστάσεων, κάρβουνο και ακρυλικό σε μουσαμά, αποκαλύπτουν τη δύναμη και τη συνοχή του οραματικού του κόσμου, φανερώνοντας την ιδιότυπη τοπιογραφία της δικής του Ελλάδας. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 25 Σεπτεμβρίου.

Από τον μύθο στην ιστορία

Ο Σόρογκας χαρακτηριστικά γράφει στον ομότιτλο κατάλογο της έκθεσης: «Η ιστορία κάθε τόπου στην Ελλάδα συνυφαίνεται τις περισσότερες φορές τόσο με έναν αρχαίο μύθο που τον περιβάλλει, όσο και με την ύπαρξη ενός μυστηριώδους στις νοηματοδοτήσεις του απαστράπτοντος φωτός, που τον προσδιορίζει. Τελικά, όπως άλλωστε έχει αναφερθεί, αυτή η θεοφόρος συνάφεια φωτός, μύθου, ιστορίας και τόπου συγκροτεί τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά όλων των εκφάνσεων της ελληνικής τέχνης από τον  Όμηρο και την Αρχαία Τραγωδία μέχρι σήμερα.

Ο Σεφέρης, με έναν λόγο σχεδόν μεταφυσικό, γράφει: «Υπάρχει ένα δράμα του αίματος πολύ πιο βαθύ, πολύ πιο οργανικό (σώμα και ψυχή) που ίσως αρχίζει να βλέπει όποιος νιώθει ότι πίσω από το γκρίζο και το χρυσό υφάδι του αττικού καλοκαιριού υπάρχει ένα τρομαχτικό μαύρο πως όλοι μας είμαστε παιχνίδια αυτού του μαύρου». Και αλλού: «Αβάστακτη, οδυνηρή σιωπή», «Η μαύρη και αγγελική αττική μέρα».

Επιμονή με την πραγματικότητα

Ο επιμελητής της έκθεσης και διευθυντής του εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Β & Μ Θεοχαράκη, Τάκης Μαυρωτάς, τονίζει μεταξύ των άλλων:

«Ο Σόρογκας, στα 60 χρόνια της δημιουργικής του δράσης, επίμονα στρέφει το βλέμμα του στην πραγματικότητα. Κάθε του γραμμή, χρώμα και σχήμα, αποτυπώνει ιδιότυπα, με διαύγεια και καθαρότητα κάθε τι το υπαρκτό. Η εσωτερική δομή κάθε του έργου ορίζεται από τη συνέπεια και τη συνοχή του ιδεολογικού περιεχομένου, της αδιαίρετης σχέσης του με τον χρόνο και τη μνήμη. Ο διορατικός αυτός δημιουργός αδιάλειπτα όλα αυτά τα χρόνια με τη ζωγραφική του ακινητοποιεί τον χρόνο, διεισδύει στη φωταύγεια και έρχεται αντιμέτωπος με την αιωνιότητα. Η δουλειά του εκφράζει μια μορφή εσωτερικής ελευθερίας, βαθιάς πνευματικότητας και αντίστασης ενάντια σε κάθε κυρίαρχη τάση εμπορευματοποίησης. Ο Σόρογκας είναι ένας σημαντικός εκφραστής της σύγχρονης τέχνης και της ελληνικής ιδιαιτερότητας, που με το πολύτροπο έργο του τις διασώζει, τις αναδεικνύει και τις προεκτείνει. Η τέχνη του έχει πάντα νοηματικό και συναισθηματικό υπόβαθρο, αποκαλύπτοντας τη νηφαλιότητα και τον φιλοσοφικό του στοχασμό».

ΙΝFO

Ίδρυμα εικαστικών τεχνών Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη: Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, Αθήνα

 

Ώρες λειτουργίας:

Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 10:00-18:00

Ωδή στον χρόνο και στον άνθρωπο

 Η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα σημειώνει:

«Ο Σωτήρης Σόρογκας, ως φυσική παρουσία, μου έδινε πάντοτε την εντύπωση μιας αλλόκοσμης αγιότητας. Ασυνήθιστα ψηλός και πάντα ασκητικός, με ένα πρόσωπο εξαϋλωμένο, πλαισιωμένο με ένα φωτοστέφανο από κυματιστά μαλλιά, και με ένα βλέμμα μόνιμα εκστατικό, ξεχώριζε ανάμεσα στο πλήθος δίνοντας την εντύπωση ενός ατόμου μοναχικού και απόμακρου. Όταν τον γνώρισα καλύτερα, αναμορφώθηκε η μισή τουλάχιστον από την πρώτη μου εντύπωση. Ο Σωτήρης είναι ένας άνθρωπος θερμός και απλός, ένας φίλος οικείος, τρυφερός και πιστός, αλλά διατηρεί πάντοτε στα μάτια μου αναλλοίωτη την εικόνα της αγιότητας. Ίσως γιατί αυτή η πλευρά της προσωπικότητάς του με βοηθά να προσεγγίσω μιαν αθέατη αλλά θεμελιακή ιδιότητα, που σφραγίζει ολόκληρη τη δημιουργία του, προσδιορίζοντας τον ίδιο τον γενετικό της κώδικα: την ιερότητα».

Αταλάντευτη συνέπεια

«Την ιδιότητα αυτή ο ζωγράφος Σωτήρης Σόρογκας την επιζητεί και την επιβεβαιώνει με δύο τρόπους: με την επιλογή των θεμάτων του, που παρουσιάζουν μιαν αταλάντευτη συνέπεια από πολύ νωρίς, και με την ίδια την ποιητική του, με τον τρόπο δηλαδή που τα ερμηνεύει. Μια ταπεινή ξερολιθιά, ένα παλιό ξεχασμένο πηγάδι, η ξεχαρβαλωμένη ξύλινη πόρτα ενός αγροτόσπιτου, μια γερμένη στέγη, αλλά και τα σκουριασμένα κατάλοιπα των μηχανών του Λαυρίου, που έχουν σιγήσει από καιρό, παλιές ξεκοιλιασμένες βάρκες και τώρα σε αυτή την έκθεση τα θαλάσσια ξύλα, με άρωμα Παπαδιαμάντη και Κάλβου. Ιδού τα σκεύη εκλογής για την τελετουργία της ζωγραφικής του Σόρογκα. Ο λανθάνων εσωτερικός ειρμός, που συνέχει και δίνει νόημα στην ποικίλη θεματική του καλλιτέχνη, είναι η νοσταλγία για τα υλικά λείψανα μιας παρωχημένης ζωής, ενός κόσμου που έχει αμετάκλητα χαθεί».

Ναυαγοσώστης της μνήμης

«Ο καλλιτέχνης λειτουργεί ως ναυαγοσώστης της μνήμης αυτού του κόσμου πριν αφανιστούν και τα τελευταία ίχνη της ύπαρξής του. Η νοσταλγία και μια βαθιά συμπάθεια για τον άνθρωπο και τα έργα του ορίζουν το κριτήριο των επιλογών του. Πράγματι, το διαβατήριο των άψυχων πραγμάτων για να γίνουν δεκτά στο βασίλειο της ζωγραφικής του Σόρογκα είναι τα αχνάρια που άφησε πάνω τους ο ανθρώπινος μόχθος. Αυτά τα ίχνη ισοδυναμούν για τον ζωγράφο με μια λανθάνουσα πνοή, που εκείνος την ψηλαφεί και αισθάνεται την υποχρέωση να την αποκαλύψει και να τη διασώσει, δίνοντας στις εικόνες ή, καλύτερα, στα απεικάσματα αυτών των σεπτών λειψάνων την ευκαιρία μιας δεύτερης ζωής, έξω από το κράτος του χρόνου. Χρόνος: αυτή είναι η λέξη-κλειδί για να διεισδύσουμε στο βαθύτερο νόημα της ζωγραφικής του καλλιτέχνη. Ολόκληρο το έργο του Σόρογκα αποτελεί πράγματι μια ποιητική μεταφορά του χρόνου και του “παράφορου” έργου του: να αποδομεί, να σβήνει, να γκρεμίζει τα έργα των ανθρώπων, αφού βέβαια με την άλλη του μεταμφίεση ως Xρόνος-Κρόνος έχει θερίσει και τις ζωές τους».

Την έκθεση συνοδεύει πολυσέλιδος ομότιτλος κατάλογος, με όλα τα εκτιθέμενα έργα και κείμενα των Κικής Δημουλά, Ιουλίτας Ηλιοπούλου, Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα, Τάκη Μαυρωτά και Τατιάνας Σπινάρη.

How is how

 Ο Σωτήρης Σόρογκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Σπούδασε με κρατική υποτροφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το 1961. Το 1972 έλαβε ετήσια προσωπική χορηγία του Ιδρύματος Φορντ. Έχει πλήθος ατομικών και ομαδικών εκθέσεων στην Ελλάδα και σε διεθνείς εκδηλώσεις οργανωμένες από το υπουργείο Πολιτισμού, την Εθνική Πινακοθήκη, την Πινακοθήκη Πιερίδη και ιδιωτικές αίθουσες τέχνης (Τόκιο, Βρυξέλλες, Δουβλίνο, Σάο Πάολο, Νέα Υόρκη, Παρίσι, Ρώμη, Βασιλεία κ.ά.).

Δίδαξε σχέδιο και χρώμα στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ. Πολυτεχνείου από το 1964 έως το 2003. Σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ. Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας, στο Μουσείο Βορρέ, στο Τελλόγλειο Μουσείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο Μουσείο Γουλανδρή στην  Άνδρο, στα υπουργεία Πολιτισμού και Εξωτερικών, σε δήμους, κοινότητες, τράπεζες, οργανισμούς και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το 2004 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο της καλλιτεχνικής του προσφοράς.

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια