Τέσσερις συγγραφείς αναζητούν το «πρόσωπο» (φωτογραφίες)

Της Ειρήνης Πιτσόλη

854

Οι Ανδρέας Μπελεγρής, Γιώργος Χατζόπουλος, Δημήτρης Οικονόμου και Χρήστος Αστερίου αποκαλύπτουν στην «Α» την πηγή της έμπνευσής τους και τη διαδικασία γέννησης ενός ήρωα

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ με ποια… μαγική διαδικασία γεννιέται ο ήρωας ενός βιβλίου στο μυαλό ενός συγγραφέα; Μέσα από ποιες περιπέτειες της σκέψης ξεπηδάει; Ποια είναι η πηγή έμπνευσης που γίνεται ο κινητήριος μοχλός που τον βάζει στις περιπέτειες που περιγράφουν οι σελίδες; Τα «πρόσωπα» του Λουίτζι Πιραντέλο αναζητούσαν τον συγγραφέα. Εγώ συνάντησα τους συγγραφείς ορισμένων πολύ καλών βιβλίων τα οποία διάβασα τελευταία και τους ζήτησα να μου μιλήσουν για το τι συμβαίνει όταν «αναζητούν το πρόσωπο».

Ανδρέας Μπελεγρής-Εκ του πατρός εκπορευόμενοι
Ανδρέας Μπελεγρής-Εκ του πατρός εκπορευόμενοι

 Ανδρέας Μπελεγρής: «Εκ του πατρός εκπορευόμενοι»

Ο πολιτικός συντάκτης στην εφημερίδα «Η Αυγή» Ανδρέας Μπελεγρής συστήνεται ως συγγραφέας μ’ έναν συναρπαστικό τρόπο. Το βιβλίο «Εκ του πατρός εκπορευόμενοι» έχει πολύ ενδιαφέρον θέμα, συναρπαστική πλοκή, απροσδόκητες εξελίξεις. Ό,τι κι αν έχει κατά νου ο αναγνώστης, ανατρέπεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Μου κίνησε το ενδιαφέρον ο τίτλος, και το ενδιαφέρον μου έμεινε αμείωτο μέχρι την τελευταία σελίδα. Ρώτησα τον Ανδρέα Μπελεγρή:

– Πώς γεννήθηκε ο ήρωας του βιβλίου;

– Ήρθε με τον καιρό όσο παιδευόμουν στο γράψιμο. Δεν ήταν μια φιγούρα που είχα έτοιμη. Μάλιστα, τώρα που τέλειωσε η περιπέτεια του γραψίματος, προβληματίζομαι μήπως και περιέγραψα τον εαυτό μου χωρίς να το καταλάβω.

Το βιβλίο γεννά το πρόσωπο ή το πρόσωπο το βιβλίο;

– Νομίζω ότι έγιναν αυτά τα δύο παράλληλα. Δηλαδή, ο χαρακτήρας του προσώπου διαμόρφωνε την πλοκή, όπως και η πλοκή σε κάποια σημεία φώτιζε «αλλιώς» τον χαρακτήρα απ’ ό,τι αρχικά τον είχα συλλάβει. Και αυτό ήταν συναρπαστικό!

– Πώς γεννιέται το πρόσωπο; Από έμπνευση από την πραγματικότητα, από βιώματα ή από το «ιδανικό» του μυαλού μας; Και το επόμενο πρόσωπο έχει γεννηθεί ή τον αναζητείς;

– Δεν γράφω κάτι που δεν έχω ζήσει. Ακόμα και ένα μυθιστόρημα εποχής ή μαγικού ρεαλισμού να έγραφα, οι καταστάσεις θα ήταν γνώριμες. Το επόμενο πρόσωπο σχεδόν υπάρχει πριν καν να ολοκληρώσω το πρώτο βιβλίο.

Γιώργος Χατζόπουλος- Βγερού γλυκά Φανού
Γιώργος Χατζόπουλος- Βγερού γλυκά Φανού

 Γιώργος Χατζόπουλος: «Βγερού γλυκά φανού»

Μνήμη ζητάει η Βγερού, η Χιώτισσα που έζησε τη σφαγή του 1822 και κατάφερε να επιζήσει. Και στα δάκρυά της μίσος δεν θα βρείτε, δεν ζητάει εκδίκηση. Το βιβλίο «Βγερού γλυκά φανού», η πρώτη νουβέλα του συγγραφέα και παιδαγωγού Γιώργου Χατζόπουλου, είναι μια συγκλονιστική μαρτυρία για την ανθρώπινη αγριότητα. Μια διαμαρτυρία ενάντια στη βία και στη σιωπή της ανοχής που την περιβάλλει. Μέσα από τον διάλογο με την εγγονή της Αγγελική, η Βγερού περιγράφει με γεγονότα μια μελανή σελίδα της Ιστορίας. Στις σελίδες του βιβλίου ξετυλίγεται η ιστορία ενός νησιού μέσα από έναν ζωντανό διάλογο και συναρπαστικές αφηγήσεις. Περιγράφονται όμως και οι αγωνίες δύο γυναικών δύο διαφορετικών εποχών.

Η Βγερού έγινε θεατρική παράσταση και περιοδεύει με επιτυχία σε όλη την Ελλάδα.

Ο Γιώργος Χατζόπουλος σπούδασε Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας, Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Συγκριτική Λογοτεχνία μεταπτυχιακού επιπέδου στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Εργάζεται ως δάσκαλος στην εκπαίδευση. Έχει γράψει τα θεατρικά έργα: «Μοργκεντάου» (2003), «Πόσο καλό είναι το φως ή η Πλατεία Εμπορίου» (2004) και «Νι Πι ο τελευταίος Πειρατής του Αιγαίου και το νερό της ζωής» (2013). Μας είπε:

– Πώς γεννήθηκε ο ήρωας στο βιβλίο «Βγερού γλυκά φανού»;

– Μέσα από τον συνδυασμό αναγνώσεων (το καλοκαίρι του 2013 έπεσε τυχαία στα χέρια μου ένα βιβλίο με προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν της σφαγής της Χίου του 1822, και αυτό έγινε αφορμή για να αναζητήσω ό,τι είχε γραφτεί και κυρίως ειπωθεί για αυτή την περίοδο), εντυπώσεων (από το πλήθος των περιηγήσεων σε τόπους και επαφών με ανθρώπους του νησιού),αναμνήσεων (από τις αφηγήσεις της γιαγιάς μου και του παππού μου, που έζησαν την αγριότητα του Εμφύλιου) και της επιθυμίας να μιλήσω για όλα αυτά.

– Το βιβλίο γεννά το πρόσωπο ή το πρόσωπο το βιβλίο;

– Το πρόσωπο. Στο συγκεκριμένο βιβλίο η Βγερού ήταν αυτή που μέρα με την ημέρα μού έλεγε την ιστορία της.

  Πώς γεννιέται το πρόσωπο; Από έμπνευση από την πραγματικότητα, από βιώματα ή από το «ιδανικό» του μυαλού μας; Και το επόμενο πρόσωπο έχει γεννηθεί ή τον αναζητείτε;

– Νομίζω πως στην περίπτωση της Βγερούς προηγείται το «ιδανικό», αυτό είναι εκεί από πριν, ίσως και χρόνια, και περιμένει την έμπνευση της πραγματικότητας (γραπτές μαρτυρίες νεκρών, εικόνες τοπίων, επαφές με ζώντες) για να πάρει σάρκα και οστά, και στη συνέχεια αρχίζει να ντύνεται (τις περισσότερες φορές ασυνείδητα) με βιώματα (που ίσως να ήταν και αυτά που γέννησαν το ιδανικό).

Δημήτρης Οικονόμου
Δημήτρης Οικονόμου

 Δημήτρης Οικονόμου:«Η πόλη του αναστέλλοντος ήλιου»

Ο Δημήτρης Οικονόμου γεννήθηκε το 1974 στα Ιωάννινα αλλά μεγάλωσε στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο ΕΜΠ και Μουσική (χωρίς να ολοκληρώσει) σε διάφορα ωδεία. Το 2009 εκδόθηκε το πρώτο του μυθιστόρημα από τις Εκδόσεις Μελάνι με τίτλο «Η πόλη του αναστέλλοντος ήλιου», με το οποίο ήταν υποψήφιος για βραβείο καλύτερου πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα 2010 από το περιοδικό «Διαβάζω». Έγραψε το διήγημα «Ανθρωποθυρίδα», το οποίο τιμήθηκε με το Γ’ Βραβείο Πεζογραφίας στον λογοτεχνικό διαγωνισμό 2011 του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσού. Το 2012 απέσπασε το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό μονόπρακτου της Εταιρείας Θεατρικής Ανάπτυξης Λεμεσού για τον μονόλογό του «Ώρα ανάγκης».

Το δεύτερό του μυθιστόρημα, με τίτλο «Μείνε για λίγο όταν θα έχουν φύγει όλοι», κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Μελάνι επίσης το 2012. Το βιβλίο «Η πόλη του αναστέλλοντος ήλιου» μάς μεταφέρει σ’ ένα όχι και πολύ μακρινό μέλλον (σ’ ένα παράλληλο παρόν, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε), που στην Ελλάδα έχει εδραιωθεί η Δημοκρατία της Δημόσιας Αισθητικής, με τον απαστράπτοντα πλην όπως ανούσιο κόσμο της: έναν κόσμο που αποθεώνει τη μετριότητα και την κοινοτοπία, που κυνηγά το εύκολο σεξ και την εφήμερη δημοσιότητα, με έναν άκρως ενδιαφέροντα τρόπο, που μας δίνει ερεθίσματα για σκέψη αλλά και ξυπνάει τη διάθεσή μας να εμβαθύνουμε σε καταστάσεις και πρόσωπα. Μας είπε:

– Ποιος είναι ο πιο αγαπημένος σας ήρωας στα βιβλία σας μέχρι τώρα και πώς γεννήθηκε;

– Αγαπημένη μου ηρωίδα μέχρι τώρα είναι η Ιώ από την «Πόλη του αναστέλλοντος ήλιου», μια νεαρή ιδεαλίστρια αρχιτεκτόνισσα που αναλαμβάνει να πείσει τον διάσημο αρχιτέκτονα Αλέξη Δαμιανό να μη χτίσει το εκτρωματικό παλάτι – σύμβολο ενός διεφθαρμένου και υποκριτικού συστήματος. Ενώ ξέρει τους κινδύνους αποδέχεται την αποστολή, κι όταν πια όλα έχουν χαθεί, με την αυτοθυσία της γεννάει την αισιοδοξία. Όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν στην ελευθερία λόγου και έκφρασης η ελπίδα είναι ζωντανή.

– Το βιβλίο γεννά το πρόσωπο ή το πρόσωπο το βιβλίο;

– Και τα δύο. Υπάρχουν φορές που συναντάς στην πραγματική ζωή ανθρώπους που σου κάνουν μεγάλη εντύπωση και θεωρείς πρόκληση να φανταστείς τη ζωή τους ή μια ιστορία βασισμένη σε αυτούς, οπότε αρχίζεις να χτίζεις γύρω τους. Άλλες φορές μια ιδέα εμφανίζεται κάπου δειλά και σκέφτεσαι ότι θα ήταν ωραίο να την αναπτύξεις, κι αμέσως ψάχνεις ήρωες για να την στηρίξεις και να την εμπλουτίσεις. Όπως και να ’χει, ο συγγραφέας πρέπει να είναι ανοιχτός σε όλα τα ερεθίσματα και σε όλους τους τρόπους για να γράψει ένα καλό βιβλίο.

 Πώς γεννιέται το πρόσωπο; Από έμπνευση από την πραγματικότητα, από βιώματα ή από το «ιδανικό» του μυαλού μας; Και το επόμενο πρόσωπο (ήρωας) έχει γεννηθεί ή τον αναζητείτε;

– Ένα πρόσωπο βασισμένο μόνο σε βιώματα είναι ή βιογραφία ή καταγραφή γεγονότων. Σίγουρα ιστορίες που ακούς και άλλα βιώματα περνάνε στους χαρακτήρες, αλλά για να αποκτήσει μυθιστορηματική υπόσταση ένας χαρακτήρας, πρέπει κι ο συγγραφέας να βάλει το χεράκι του. Θα έγραφε ποτέ αλλιώς ο Τολστόι την «Άννα Καρένινα»; Ο επόμενος ήρωάς μου, ο κύριος Βασίλης, είναι ένας μεσήλικας ιδιοκτήτης φωτοτυπάδικου που ζει τη ζωή του μέσα από τις φωτοτυπίες των αλλονών. Ελπίζω να τον διαβάσετε το φθινόπωρο στο «Δάχτυλα στη σελίδα».

Χρήστος Αστερίου
Χρήστος Αστερίου

Χρήστος Αστερίου: «Το γυμνό της σώμα και άλλες παράξενες ιστορίες»

Ο Χρήστος Αστερίου σπούδασε γερμανική και ελληνική φιλολογία στην Αθήνα, στο Βίρτσμπουργκ και στη Ζυρίχη. Έχει δημοσιεύσει τη συλλογή διηγημάτων «Το γυμνό της σώμα και άλλες παράξενες ιστορίες» (Πατάκης 2003), καθώς και τα μυθιστορήματα «Το ταξίδι του Ιάσονα Ρέμβη: Μια αληθινή ιστορία» (Πατάκης 2006, Πόλις 2013) και «Ίσλα Μπόα» (Πόλις 2012). Επιμελήθηκε τις επιστολές του Δ.Π. Παπαδίτσα προς τον Ε.Χ. Γονατά «Να μου γράφεις έστω και βαδίζοντας» (Πατάκης 2001) και μετέφρασε λογοτεχνικά και φιλοσοφικά βιβλία από τα γερμανικά (Κρίστα Βολφ, Χανς-Γκέοργκ Γκάνταμερ κ.ά.). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε διάφορες θεματικές ανθολογίες και έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, στα γερμανικά, στα γαλλικά, στα ιταλικά και στα σέρβικα.

Διετέλεσε υπεύθυνος του γερμανικού τμήματος στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης – Λογοτεχνία και Επιστήμες του Ανθρώπου (2001-2005) και μέλος της επιτροπής των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας (2010-2012). Το 2013 υπήρξε υπότροφος της Ακαδημίας Τεχνών του Βερολίνου στο Τμήμα Λογοτεχνίας.

Είναι συνεργάτης στο ένθετο «Τέχνες και Γράμματα» της κυριακάτικης «Καθημερινής» και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων από το 2008. Εργάζεται στη Μέση Εκπαίδευση.

Στο βιβλίο «Το γυμνό της σώμα και άλλες παράξενες ιστορίες», η φαντασία παρεισφρέει στην πραγματικότητα και την ανατρέπει συνεχώς. Κεντρικός πυρήνας των παράξενων ιστοριών του τόμου είναι το αλλόκοτο, το ανήκουστο και το φανταστικό. Δώδεκα αφηγήματα που περνάνε τον αναγνώστη στην άλλη πλευρά της αλήθειας. Μας είπε:

– Ποιος είναι ο πιο αγαπημένος σας ήρωας στα βιβλία σας μέχρι τώρα και πώς γεννήθηκε;

– Ο φανταστικός θείος σ’ ένα διήγημα της πρώτης μου συλλογής. Γεννήθηκε σαν αποκύημα φαντασίας ενός εφήβου που θέλει να σπάσει τα δεσμά της ανίατης αρρώστιας του και επιστρατεύει τη φαντασία του για να τα καταφέρει.

– Το βιβλίο γεννά το πρόσωπο ή το πρόσωπο το βιβλίο;

– Η διαδικασία «κατασκευής» ενός μυθιστορήματος είναι αρκετά πολύπλοκη και πολύ δύσκολα θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς πως ένα και μόνο πρόσωπο γεννά την ιστορία. Αν και η πρώτη σύλληψη μπορεί όντως να αφορά έναν από τους χαρακτήρες, τα πλέγματα των σχέσεων που αναπτύσσονται στην εξέλιξη του βιβλίου απαιτούν μια θέαση της ιστορίας «αφ’ υψηλού».

– Πώς γεννιέται το πρόσωπο; Από έμπνευση από την πραγματικότητα, από βιώματα ή από το «ιδανικό» του μυαλού μας; Και το επόμενο πρόσωπο έχει γεννηθεί ή τον αναζητείτε;

– Χωρίς βίωμα δεν μπορεί να υπάρξει λογοτεχνία. Ωστόσο, είναι λάθος να πιστεύει κανείς πως οι συγγραφείς δεν κάνουν τίποτα περισσότερο απ’ το αφηγούνται τη ζωή τους. Η ανάπτυξη ενός μυθιστορήματος απαιτεί, ακόμα, έρευνα και καλή γνώση του υλικού που αποφασίζεις να πραγματευτείς. Η συγγραφή δεν είναι, με άλλα λόγια, μια «κατάθεση ψυχής», όπως συχνά υποστηρίζεται, αλλά μια διαδικασία που απαιτεί και άλλες δεξιότητες

9789601606774-1000-0109904

Αναζητήσαμε τους συγγραφείς και ψάξαμε τη διαδικασία γέννησης του ήρωα. Εσείς δεν έχετε παρά να αναζητήσετε τα βιβλία και να ζήσετε τις περιπέτειες του ήρωα.

article_1255330784

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια