Ο Θανάσης Βέμπος παθιάζεται με το παραφυσικό και το άγνωστο

Συνέντευξη στη Γεωργία Δρακάκη

1271
φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν/lifo.gr

 

Με τον Θανάση Βέμπο γνωριστήκαμε χάρη στη μεσολάβηση ενός κοινού μας φίλου και θαυμαστή του συγγραφικού του έργου. Η φιλοξενία που μου επεφύλαξε στο γεμάτο σπαράγματα εμπειριών (φωτογραφίες, καρτ ποστάλ, σουβενίρ, βιβλία) σπίτι του ήταν, από μια άποψη, αταίριαστη με αυτό που συνηθίζει κανείς να προσδοκά από ανθρώπους του πνεύματος. Ο Θανάσης έχει απίστευτο χιούμορ, είναι πολύ καλός ακροατής, εξαιρετικά νεανικός σώμα τε και πνεύματι-για την ψυχή δεν παίρνω όρκο. Σίγουρα θα «δυσκολεύτηκε» λιγάκι όταν του ζήτησα να γράψει μερικές αράδες με τις οποίες θα συστήνει τον εαυτό του σε κάποιον που-φευ- τυχαίνει να μην έχει δει/ακούσει/γνωρίσει τον ίδιο και το έργο του, στο οποίο, κατά την άποψή μου, είναι αφοσιωμένος, με έναν τρόπο, από τη μέρα που γεννήθηκε. Έχουμε και λέμε, λοιπόν:

Από μικρός, ο Θανάσης Βέμπος εμφάνισε μια περίεργη τάση να παθιάζεται με διάφορα «φευγάτα» και «περιθωριακά» θέματα. Αργότερα, συνειδητοποίησε ότι δεν ήταν μια απλή τάση, αλλά μια ανίατη πάθηση. Σπούδασε Προγραμματισμό Η/Υ και μετά Δημόσια Υγιεινή, αλλά ταυτόχρονα ενδιαφέρθηκε και μελέτησε ένα σωρό ετερόκλητα πράγματα. Στην Εφορία δηλώνει «συγγραφέας», αλλά οι χαρακτηρισμοί «δημοσιογράφος», «ερευνητής», «ταξιδευτής», «μελετητής», «μεταφραστής» και αρκετοί άλλοι, είναι επίσης δόκιμοι. Έχει μεταφράσει πάνω από 60 βιβλία κι έχει γράψει καμιά χιλιάδα άρθρα με αντικείμενο τη διαστημική τεχνολογία, την αστροναυτική-αστρονομία, τα παράξενα φαινόμενα, την έρευνα του παραφυσικού και του αγνώστου, την ανθρωπολογία-εθνολογία-λαογραφία, την οικονομία, τις επιπτώσεις της τεχνολογίας στην ανθρώπινη κοινωνία και ψυχολογία και κάμποσα άλλα. Mέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί δεκαεννιά βιβλία του -δεκαπέντε non fiction και τέσσερα fiction (συγκεκριμένα science fiction).

 Πιστεύεις στις θεωρίες συνωμοσίας; Τι είναι αυτές τέλος πάντων και από πού προέρχονται;

Φυσικά και υπάρχουν συνωμοσίες, υπάρχουν μυστικά παιχνίδια πίσω από κλειστές πόρτες. Από καταβολής κόσμου γινόταν αυτό. Αλλά η θεώρηση πως πίσω από οτιδήποτε κρύβεται σώνει και καλά «κάτι» και πίσω απ’ όλα ένα «πανίσχυρο μυστικό κέντρο αποφάσεων» είναι μια παιδιάστικα αφελής αντίληψη, η οποία είναι ευρέως υιοθετούμενη, επειδή σε απαλλάσσει της προσωπικής ευθύνης.

Για τα έργα σου χρειάζεται μελέτη και σχεδιασμός, γιατί δεν είναι απλώς λογοτεχνικά. Πόσο δύσκολη είναι η διαδικασία αυτή και πώς αισθάνεσαι όταν, πια, έχεις το βιβλίο τελειωμένο στο κεφάλι σου;

Αρκετά έως πολύ δύσκολη, αλλά επειδή είμαι τελειομανής και μαζοχιστής, δεν μπορώ να πω ότι περνάω άσχημα. Ένα βιβλίο μπορεί να είναι ένα πρότζεκτ που έχω χρόνια στο πίσω μέρος του μυαλού μου, ώσπου να βρεθεί χρόνος να συγκεντρωθούν τα στοιχεία και να γραφτεί. Μπορεί να είναι βέβαια και ένας σπόρος που βρίσκεται σε λανθάνουσα κατάσταση επί χρόνια ώσπου να υπάρξουν οι συγκεκριμένες συνθήκες για να βλαστήσει. Το βιβλίο το θεωρώ τελειωμένο μόνο αφού το γράψω, γιατί προτού πάρει την τελική του μορφή ως κείμενο, έχει αρκετές γκρίζες ζώνες απροσδιοριστίας. Και συνήθως όταν τελειώνω ένα βιβλίο έρευνας, το συγκεκριμένο μονοπάτι δεν το ακολουθώ πια, με την έννοια ότι εξακολουθεί μεν να με ενδιαφέρει το θέμα, αλλά υπάρχουν κι άλλα απάτητα μονοπάτια που πρέπει να τραβήξω.

Μίλησέ μας για το βιβλίο σου που κυκλοφόρησε πρόσφατα και έχει ήδη παρουσιαστεί μία φορά.

Χμμ… λίγο δύσκολο με λίγα λόγια. Είναι το «Σχήμα Πρωθύστερο» από τις εκδόσεις «Άλλωστε» που, παρά τον τίτλο, δεν αποτελεί φιλολογικόν δοκίμιον αλλά μια ρηξικέλευθη έρευνα για τη δομή και τα παράδοξα του χρόνου. Η έρευνα αυτή δεν διαθέτει ένα κεντρικό «αφήγημα». Ούτε κεφάλαια, αλλά ενότητες που άλλες φορές μοιάζουν ομαλά αλληλοδιαδεχόμενες κι άλλες φορές εντελώς άσχετες μεταξύ τους. Αυτό μόνο τυχαίο δεν ήταν. Μόνο έτσι θα μπορούσαν να αναλυθούν-επεξηγηθούν-περιγραφούν τα θέματα και τα υποθέματα που προσεγγίζονται. Τα οποία είναι ταυτόχρονα και αλλοπρόσαλλα και αλληλένδετα. Να αναφέρω απλώς ενδεικτικά μερικές έννοιες: Πρόγνωση, Συγχρονικότητα, Διαστάσεις Χρόνου, Simulacra, προσωπικές εμπειρίες μου, Παροντισμός, Μνήμη, Μνημόνιο (όχι αυτό, το άλλο) και κάμποσα πράγματα ακόμα. Υπόψη ότι το βιβλίο αυτό γράφτηκε με πολύ περίεργο τρόπο, υπό πολύ περίεργες συνθήκες, σε μια πολύ περίεργη περίοδο της ζωής μου. Περισσότερες λεπτομέρειες, εντός!

Ο Θανάσης Βέμπος στο Περού!
Ο Θανάσης Βέμπος στο Περού!

Πάντοτε με ενδιαφέρουν οι περισσότερες λεπτομέρειες. Κάτι άλλο: λατρεύεις τα ταξίδια και, δη, τα…»εξωτικά». Έχεις πάει, όπως γνωρίζω, Νησί του Πάσχα, Παταγονία, Καμπότζη, Αιθιοπία και όχι μόνο… Σχετίζεται αυτή σου η προτίμηση με τη δουλειά σου ως συγγραφέα;

Λατρεύω τα μονοπάτια του κόσμου και τις περιπλανήσεις. Θεωρώ πως μόνο όταν χαθείς, μπορείς να βρεις τον εαυτό σου. Πάντα πηγαίνω μόνος μου, χωρίς κινητό (μόνο στο τελευταίο ταξίδι έκανα αυτή την παρασπονδία!), και προσπαθώ να βιώσω πρωτόγνωρες εμπειρίες, να μπω στην ψυχή του συγκεκριμένου τόπου-προορισμού και να δω τα πράγματα όχι μόνο διαφορετικά, αλλά και διαφορετικά πράγματα. Πέραν της διάστασης του ταξιδιού ως εμπειρία, το ταξίδι είναι και μια αποστολή συλλογής πληροφοριών και στοιχείων. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η αρχαιολογία, ιδιαίτερα τα αινίγματά της, και υπάρχουν πολλοί προορισμοί τους οποίους ήθελα από μικρός να «εξερευνήσω». Συγκεκριμένα, έχω μεγάλη εμμονή με τους προκολομβιανούς πολιτισμούς και τη Λατινική Αμερική συγκεκριμένα. Και ασφαλώς, όλες αυτές οι περιπλανήσεις γεννούν και διαμορφώνουν ιδέες που κάποια στιγμή μετατρέπονται σε κείμενα. Αλλά και τέτοιου είδους ταξίδια λειτουργούν και ως μαθήματα αυτογνωσίας και εκπαίδευσης του εαυτού σου: ασκείς την υπομονή, την επιμονή, την ικανότητα αυτοπροστασίας σου, την επίγνωση, την διεύρυνση της αντίληψης κι ένα σωρό άλλα πράγματα.

Ο Θανάσης Βέμπος στην Καμπότζη
Ο Θανάσης Βέμπος στην Καμπότζη

Πώς είναι μια τυπική ημέρα του Θανάση Βέμπου;

Δεν υπάρχει τυπική μέρα. Αναλόγως των υποχρεώσεών μου, επαγγελματικών και άλλων, το πρόγραμμα διαμορφώνεται αναλόγως. Επειδή είμαι ελεύθερος επαγγελματίας (ναι, υπάρχουν ακόμα τέτοια όντα) και ήμουν σχεδόν πάντα, δεν με πολυενδιαφέρει αν είναι μέρα ή νύχτα, «εργάσιμη» ή «αργία», χειμώνας ή καλοκαίρι. Όλα εξαρτώνται από το τι πρέπει να ετοιμάσω από επαγγελματικής πλευράς, αλλά και τα χιλιάδες μικροπράγματα που πρέπει να γίνουν. Από κει και ύστερα, εξαρτάται και από τα κέφια. Έχω επίσης συχνά και πολλούς επισκέπτες –αναγνώστες που θέλουν συζήτηση και βιβλία.

Ωραίο να έχεις τέτοιας φύσεως επισκέψεις! Αλήθεια, πώς είναι να μένεις λίγα δευτερόλεπτα από τη θρυλική λεωφόρο Πατησίων;

Θρυλική; Από ποια άποψη; Από τη πλευρά της φασαρίας; Της βρωμιάς; Της εγκατάλειψης; Της αστικής παρακμής; Εντάξει, καλή είναι η Πατησίων, θα μπορούσε να ήταν πολύ χειρότερα. Αν και μετά από τόσες δεκαετίες είναι ένα πάρα πολύ γνώριμο σκηνικό.

Μετά τον στίχο της Κατερίνας Γώγου, «Πάνω-Κάτω η Πατησίων», στο μυαλό μου είναι θρυλική λεωφόρος, Θανάση Βέμπο!

Την έχω σκυλοβαρεθεί την Πατησίων πάνω κάτω εδώ και 53 χρόνια.

 Δεν θα επιμείνω. Πάντως, είσαι ευτυχισμένος;

Όχι. Μόνο οι αγελάδες στην Ελβετία είναι ευτυχισμένες. Από εκεί και ύστερα, η αίσθηση του ανικανοποίητου που σε ωθεί διαρκώς σε νέα μονοπάτια, μπορεί να είναι η μεγαλύτερη ευτυχία, αρκεί να υπάρχει ένα μέτρο, μια ισορροπία. Και πάνω απ’ όλα, να υπάρχει ένας Σκοπός, ένα γνήσιο ενδιαφέρον (ή και περισσότερα).

Η κατάσταση στην Ελλάδα θα βελτιωθεί; Πώς βλέπεις, από μεριάς σου, τα πράγματα;

Όχι, δεν θα βελτιωθεί. Τουλάχιστον στο ορατό μέλλον και τουλάχιστον για την πλειονότητα των Ελλήνων. Όταν οι Έλληνες συνειδητοποιήσουν τις πραγματικές αιτίες της «κρίσης», τότε θα έχουν κάνει και το πρώτο βήμα για την αντιμετώπισή της. Απλώς, ελάχιστοι τις έχουν συνειδητοποιήσει –και αναφέρομαι στην κρίση όχι με τη στενή οικονομική της διάσταση. Για την ακρίβεια, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού «σκέφτεται» πλέον μόνο με εξαρτημένα αντανακλαστικά, κάτι που στην ψυχολογία ονομάζεται conditioning (κάτι σαν τα σκυλιά του Παβλόφ ένα πράμα). «Σκέφτεται» με συνθή­ματα, «συνεννοείται» και «ενημερώνεται» με ευνουχισμένες ή/και παραμορφωμένες λέξεις. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει υποστεί conditioning που θα ζήλευαν ακόμα και οι ιθύνοντες στο «1984″ του Όργουελ. Επικρατεί μια κατάσταση –ιδιαίτερα από το περασμένο φθινόπωρο- που αποκαλώ ΣΑ4, ήτοι, Συλλογική Αφασία, Αλαλία, Αγνωσία και Αμνησία. Αναφέρομαι στο θέμα με λεπτομέρειες στο τελευταίο μου βιβλίο –που εκτός των αινιγμάτων του Χρόνου, θίγει και κάποιες άλλες πολύ πιο οικείες περιοχές.

Ο συγγραφέας με τα παιδιά του. Φωτογραφία: Απόστολος Μιχαηλίδης
Ο συγγραφέας με τα παιδιά του. Φωτογραφία: Απόστολος Μιχαηλίδης

 

Πιστεύεις περισσότερο στους εξωγήινους ή στο Θεό;

Η διατύπωση της ερώτησης είναι λανθασμένη. Οι λέξεις «εξωγήινοι» και «Θεός» είναι τόσο καμένες που μόνο παρερμηνείες μπορούν να προξενήσουν. Έχω καταλήξει να γνωρίζω αλλά και να είμαι πεπεισμένος ότι υπάρχουν όχι μόνο μη ανθρώπινες νοημοσύνες, αλλά και υπερανθρώπινες δυνάμεις.

Έχεις κανένα κρυμμένο ποίημα-γραμμένο δια χειρός σου στα συρτάρια; Ή γράφεις μόνο αυτά που βλέπουμε δημοσιευμένα και εκδομένα;

Ουουου, ένα σωρό έχω κρυμμένα, αν και δεν ήμουν ποτέ ιδιαίτερα φανατικός λάτρης του έμμετρου λόγου. Πέρα από τα σχέδια για βιβλία, τις εκατοντάδες σελίδες σημειώσεων, σκέψεων, ιδεών, σχεδιαγραμμάτων κι ένα σωρό άλλα πράγματα, έχω και ένα σωρό κείμενα γραμμένα την προκομπιουτερική εποχή, με γραφομηχανή ή (ακόμα χειρότερα) με το χέρι. Το τι θα εκδοθεί/δημοσιευτεί/αναρτηθεί από αυτά, δεν έχω ιδέα πότε θα γίνει ή και αν θα γίνει.

Θανάση, ευχαριστώ πολύ. Ποτέ δεν θα καταλάβω αν, για ορισμένα πράγματα, μιλάς σοβαρά ή κάνεις πλάκα, αλλά, επειδή δεν παίρνεις στα σοβαρά τον εαυτό σου, όπως ακριβώς, δηλαδή, οφείλει να κάνει κάθε σοβαρός άνθρωπος, εμπιστεύομαι απόλυτα τις γνώσεις και τα λεγόμενά σου…

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια