Μπλόκο της Δικαιοσύνης στα «τοξικά» επιχειρηματικά δάνεια

Έλεγχοι στις συστημικές τράπεζες σχετικά με τις συνθήκες και τους όρους δανεισμού μεγάλων ομίλων

235
Businessman looking through a magnifying glass to contract

Κατ’ αρχάς οφείλουμε να τονίσουμε ότι διαφωνούμε με την άποψη που ακούγεται τις τελευταίες μέρες από κάποιους κύκλους, πως οι έρευνες της Ελληνικής Δικαιοσύνης σε διάφορες περιπτώσεις κακοδιαχείρισης επιχειρηματικών τραπεζικών δανείων θέτουν σε ομηρία το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την επιχειρηματική τάξη της χώρας.

Γράφει ο Σπύρος Σταθάκης

Διότι όπως τόνιζε η «axianews» την προηγούμενη εβδομάδα, πράγματι έχουμε να κάνουμε με ένα απόστημα που κρατάει χρόνια και το οποίο κάποια στιγμή έπρεπε να σπάσει. Μόνο έτσι θα μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστική και σε βάθος κάθαρση.

Στην επιφάνεια τα «στραβά και ανάποδα»

 Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η εξυγίανση και επιστροφή στην κανονικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας μας δεν έχει να κάνει μόνο με την κεφαλαιακή θωράκιση των τραπεζών, μέσω των απανωτών ανακεφαλαιοποιήσεων, τις αλλαγές προσώπων στα διοικητικά συμβούλια, ή τον περιορισμό, με διάφορες μεθόδους, του ομολογουμένως μεγάλου όγκου των προβληματικών δανείων.

Είναι αλήθεια ότι την οικονομική κρίση στη χώρα μας δεν την έφεραν οι τράπεζες. Αντιθέτως έπεσαν και αυτές «θύμα» των συνθηκών που επικράτησαν στην ελληνική οικονομία από το 2008 και μετά. Ωστόσο, αυτό που έκανε η κρίση ήταν να φέρει στην επιφάνεια όλα τα «στραβά και τα ανάποδα», όλες τις «αμαρτίες» του τραπεζικού συστήματος.

Χρόνια τώρα με μία σειρά αποκαλυπτικών άρθρων η «axianews» έχει αναδείξει το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα που διαχρονικά αντιμετώπιζαν οι τράπεζες, και το οποίο αναδείχθηκε μέσα από την πολυετή κρίση. Και δεν είναι άλλο από το σοβαρό έλλειμμα εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, που επέτρεψε να χτιστούν πολυετείς και «αμαρτωλές» σχέσεις διαπλοκής ανάμεσα σε τραπεζίτες, πολιτικούς και επιχειρηματικά συμφέροντα.

Είναι ενδεικτικό άλλωστε το γεγονός ότι στην αρχή της κρίσης οι εποπτικές Αρχές προτίμησαν για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένης της ανησυχίας για πρόκληση τραπεζικού πανικού, να αποφύγουν να επιβάλουν ως όφειλαν έγκαιρα κυρώσεις και διορθωτικά μέτρα στο τραπεζικό σύστημα ακόμη και στο περιορισμένο πλαίσιο που ήταν αυτό δυνατό. Το αποτέλεσμα αυτής της τακτικής το βλέπουμε τώρα.

 Από την κακοδιαχείριση στην εξυγίανση

 Δείτε, για παράδειγμα, τι έγινε με τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι και το 2015 τουλάχιστον δεν υπήρξαν αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Στην ουσία επιχειρήθηκε να αντιμετωπιστεί κυρίως μέσω της εσωτερικής διαχείρισής τους από τις τράπεζες, η οποία, αν και αναγκαία, αποδείχθηκε σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματική.

Επιπλέον, δεν υπήρξαν εγκαίρως παρεμβάσεις για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των τραπεζών. Τα προβλήματα διακυβέρνησης υπήρχαν πολύ πριν από την κρίση, καθώς η εταιρική διακυβέρνηση των ελληνικών τραπεζών κατά μέσο όρο υστερούσε εξαρχής σημαντικά έναντι εκείνης των ευρωπαϊκών. Γιαυτό και συνεχίστηκαν οι κάθε είδους πολιτικές ή επιχειρηματικές παρεμβάσεις.

Αυτά λοιπόν τα φαινόμενα ήρθε η ώρα να τελειώσουν. Το τραπεζικό σύστημα, προκειμένου να ξαναβρεί τον δρόμο του και να επιτελέσει το βασικό του έργο, που είναι η χρηματοδότηση της οικονομίας, πρέπει να ξεπεράσει όλες εκείνες τις παθογένειες του παρελθόντος, που το οδήγησαν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να γίνουν ουσιαστικά βήματα, προκειμένου να μπει φρένο στις σχέσεις εξάρτησης και διαπλοκής μεταξύ τραπεζών και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, που όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαν προνομιακή πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση και τώρα αντιμετωπίζουν το φάσμα της χρεοκοπίας.

Υπήρχαν επιχειρηματίες από όλους τους κλάδους που λόγω των διασυνδέσεών τους με την πολιτική εξουσία και τις διοικήσεις των τραπεζών σε πολλές περιπτώσεις, πήραν τα λεφτά τους και τα έβγαλαν στο εξωτερικό, αφήνοντας τις εταιρείες τους να πτωχεύσουν.

Ή κακοδιαχειρίστηκαν, για να μην πούμε καταχράστηκαν, τα κεφάλαια από τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των επιχειρήσεών τους, ενώ ταυτόχρονα δανείζονταν υπέρογκα ποσά. Υπάρχουν επιχειρηματίες που προτίμησαν να βγάλουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό από το να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Που έπαιρναν επιχειρηματικά δάνεια και τα έστελναν σε προσωπικές offshore και μετά πτώχευαν τις εταιρείες τους.

Ζήτημα ηθικής τάξεως

Αν οι έρευνες των εισαγγελικών Αρχών βοηθούν προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής εξυγίανσης των τραπεζών και της πάταξης αυτών των φαινομένων, θα πρέπει λογικά να είναι καλοδεχούμενες και όχι κατακριτέες. Και υπάρχει και ένα ζήτημα ηθικής τάξεως. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, οι τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις κόστισαν στους Έλληνες φορολογούμενους 45,4 δισ. ευρώ. Από αυτά εκτιμάται ότι στην καλύτερη περίπτωση θα ανακτηθούν τα 8,9 δισ. ευρώ, επομένως η ζημιά που έχει υποστεί το Ελληνικό Δημόσιο αγγίζει τα 36,4 δισ. ευρώ. Και μόνο γιαυτό το γεγονός, καλά κάνει η Ελληνική Δικαιοσύνη και ανακατεύεται.

Τι ψάχνουν οι εισαγγελικές Αρχές και το ΣΔΟΕ

 Όλα αυτά τα γράφουμε διότι την προηγούμενη εβδομάδα προκάλεσε αίσθηση στην αγορά η είδηση ότι μέσω ΣΔΟΕ έφτασε στις τράπεζες μία εισαγγελική παραγγελία, με την οποία ζητείται έλεγχος της τέλεσης αξιόποινων πράξεων κατά τη χορήγηση επιχειρηματικών δανείων. Συγκεκριμένα, οι εισαγγελικές Αρχές ζητούν αναλυτικά στοιχεία για τον τραπεζικό δανεισμό 11 επιχειρηματικών ομίλων, που φτάνει στο σύνολό του τα 7,7 δισ. ευρώ. Αυτό που προκάλεσε εντύπωση είναι ότι πρόκειται για μεγάλα ονόματα στον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιούνται και αποτελούν μέρος της «αφρόκρεμας» της επιχειρηματικής τάξης της χώρας μας.

Ποιοι ελέγχονται

Αναλυτικότερα πρόκειται για τον τραπεζικό δανεισμό των εξής επιχειρηματικών ομίλων:

ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ με τραπεζικό δανεισμό 148,1 εκατ. ευρώ. MOTOR OIL με τραπεζικό δανεισμό 1,1 δισ. ευρώ. ΒΙΟΧΑΛΚΟ με 1,7 δισ. ευρώ. INTRACOM με 186,8 εκατ. ευρώ ανοίγματα στις τράπεζες. FORTHNET με 307,2 εκατ. ευρώ. ΤΙΤΑΝ με 824,9 εκατ. ευρώ. ΑΒΑΞ με τραπεζικό δανεισμό 575.6 εκατ. ευρώ. MARFIN με 1,6 δισ. ευρώ. ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ με 570.1 εκατ. ευρώ. ΑΧΟΝ με χρέη στις τράπεζες 486,4 εκατ. ευρώ. Και ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ με 28,9 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με την εισαγγελική παραγγελία θα πρέπει διερευνηθεί: 1) Εάν τηρήθηκε το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο κατά τη χορήγηση και την παρακολούθηση των δανείων. 2) Εάν υπήρξαν οι προβλεπόμενες εγκρίσεις από τα αρμόδια όργανα των τραπεζών. 3) Εάν ακολουθήθηκαν οι ορισθείσες διαδικασίες αξιολόγησης των αιτούντων το δάνειο. 4) Εάν ελήφθησαν οι προβλεπόμενες εξασφαλίσεις και τα κατάλληλα διαχειριστικά μέτρα. 5) Εάν εγκρίθηκαν αναδιαρθρώσεις των δανείων βάσει επαρκής αξιολόγησης της επιχειρηματικής προοπτικής της κάθε δανειολήπτριας εταιρείας. 6) Εάν τα χρήματα των δανείων κατέληξαν για τον σκοπό που αιτήθηκαν το δάνειο οι επιχειρήσεις.

Θα πρέπει να σημειώσουμε, ότι η συγκεκριμένη εισαγγελική έρευνα ξεκίνησε το 2014 και αφορά τη διερεύνηση τυχόν αξιόποινων πράξεων που διώκονται αυτεπαγγέλτως, όπως η τέλεση του αδικήματος της απιστίας σε βαθμό κακουργήματος. Και έχει σημασία το γεγονός ότι η έναρξη της έρευνας συμπίπτει χρονικά με το τότε αίτημα των ελεγκτικών Αρχών της ΕΚΤ, για εξονυχιστικό έλεγχο 1.000 τουλάχιστον δανειακών συμβάσεων μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.

Προφανώς λοιπόν το 2014 θα πρέπει να θεωρείται κομβικό έτος, αφού, επιτέλους, τόσο η ΕΚΤ όσο και η Ελληνική Δικαιοσύνη αποφάσισαν να παρέμβουν δυναμικά, προκειμένου να σταματήσει να δίνεται συνεχώς «συγχωροχάρτι» σε μεγαλομπαταχτσήδες επιχειρηματίες, οι οποίοι, επειδή τυγχάνει να έχουν στενές σχέσεις με το πολιτικό σύστημα και τις διοικήσεις των τραπεζών, δανείζονταν τα προηγούμενα χρόνια χωρίς φειδώ.

Οι έρευνες θα συνεχιστούν

Επίσης προσθέτουμε ότι οι έρευνες θα συνεχιστούν και θα επικεντρωθούν στον δανεισμό επιχειρήσεων με τραπεζικά ανοίγματα από 10 εκατ. ευρώ και πάνω. Οι εισαγγελικές Αρχές έχουν ήδη στα χέρια τους στοιχεία για επιχειρηματικά δάνεια ύψους 23 δισ. ευρώ, τα οποία φαίνεται να αφορούν δανειολήπτες επιχειρηματίες που περιλαμβάνονται σε διάφορες λίστες Ελλήνων καταθετών με χρήματα σε τραπεζικούς λογαριασμούς του εξωτερικού. Οι ίδιες οι τράπεζες εξάλλου, πριν από περίπου 2 χρόνια είχαν διαρρεύσει, ότι τουλάχιστον 10 με 12 δισ. ευρώ επιχειρηματικών δανείων έγιναν τελικά καταθέσεις στο εξωτερικό!

Ποιοι αντιμετωπίζουν ουσιαστικό πρόβλημα

 Οφείλουμε να αναφέρουμε πάντως ότι αρκετοί επιχειρηματικοί όμιλοι της παραπάνω λίστας δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα με την εξυπηρέτηση του δανεισμού τους. Βεβαίως η εισαγγελική έρευνα αφορά και στους όρους των δανειοδοτήσεων και στη χρήση των κεφαλαίων. Από εκεί και πέρα όμως υπάρχουν και περιπτώσεις όπου τα πράγματα έχουν φτάσει σε οριακό σημείο.

Ενδεικτικό παράδειγμα, η FORTHNET. Στις 30 Ιουνίου 2017 ο όμιλος δεν βρισκόταν σε συμμόρφωση με ορισμένους από τους χρηματοοικονομικούς δείκτες και σχετικές υποχρεώσεις που προβλέπονται από τις δανειακές τους συμβάσεις. Επίσης δεν προχώρησε σε αποπληρωμή δόσεων ύψους € 255,0 εκατ. οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες.

Το σύνολο των μακροπρόθεσμων δανείων του Ομίλου και της εταιρείας απεικονίστηκαν στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του ομίλου υπερβαίνει το σύνολο των κυκλοφορούντων περιουσιακών τους στοιχείων και, ως εκ τούτου δεν θα είναι σε θέση να αποπληρώσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις που απορρέουν από τις δανειακές τους συμβάσεις.

Τελικά, τον περασμένο Οκτώβριο οι τέσσερεις πιστώτριες τράπεζες, Πειραιώς, Εθνική, Alpha και Aττικής, άσκησαν το δικαίωμά τους για τη μετατροπή μέρους του ομολογιακού τους δανείου σε μετοχές Forthnet. Ουσιαστικά, με τη διαδικασία αυτή, οι τράπεζες κεφαλαιοποίησαν τις δανειακές οφειλές της τηλεπικοινωνιακής επιχείρησης, αποκτώντας το 32,76% του μετοχικού κεφαλαίου της.

Η Τράπεζα Πειραιώς είναι ο μεγαλύτερος δανειστής της Forthnet, με τις οφειλές της να ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ σε. Άλλα περίπου 85 εκατ. ευρώ οφείλει η εταιρεία στην ΕΤΕ και τα υπόλοιπα 55 εκατ. ευρώ σε Alpha Bank. Πολύ μικρή συμμετοχή στον δανεισμό της Forthnet έχει και η Attica Bank με 3,3 εκατ. ευρώ. Στα ποσά αυτά πρέπει να προστεθεί και η οφειλή που προκύπτει από την έκδοση του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου (ΜΟΔ) σε μετοχές Forthnet, ύψους 70 εκατ. ευρώ.

O όμιλος επιχειρήσεων AXON

Άλλη περίπτωση είναι ο όμιλος επιχειρήσεων AXON. Τα ίδια κεφάλαια του ομίλου έχουν καταστεί αρνητικά. Το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων της εταιρείας και του ομίλου υπερβαίνει το σύνολο των κυκλοφορούντων περιουσιακών τους στοιχείων κατά € 61,9 εκ. και € 525,3 εκ. αντίστοιχα. Επιπλέον, στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της εταιρείας και του ομίλου περιλαμβάνονται ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ποσού € 59,4 εκ. και € 406,6 εκ. αντίστοιχα.

Είναι ενδεικτικό εξάλλου το γεγονός, ότι η Τράπεζα Πειραιώς, που είναι και ο μεγαλύτερος πιστωτής, έχει προβεί στις παρακάτω ενέργειες: Στις 3/2/2016 σε καταγγελία των δανειακών συμβάσεων της εταιρείας και του ομίλου, συνολικού ύψους € 47,2 εκ. και € 55,8 εκ. αντίστοιχα, λόγω της μη τήρησης των όρων τους. Και στις 15/6/2016 σε ασφαλιστικά μέτρα για συντηρητική κατάσχεση και απαγόρευση κάθε νομικής και πραγματικής μεταβολής κάθε κινητού ή ακίνητου στοιχείου της εταιρείας καθώς και κάθε απαίτησης της κατά τρίτων προς εξασφάλιση των απαιτήσεών της.

Ο όμιλος αναμένεται να προχωρήσει στη μετ’ αναβολής ετήσια τακτική γενική συνέλευσή των μετόχων, με αντικείμενο τα εξής θέματα:

α) την αναζήτηση νέων πηγών κεφαλαίου, κυρίως μέσω της εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή,

β) την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της,

γ) τη διοικητική, οργανωτική και λειτουργική αναδιάρθρωση της εταιρείας και του ομίλου μέσω της περαιτέρω περιστολής του λειτουργικού κόστους, της ενίσχυσης του μεριδίου αγοράς και με στόχο την ενίσχυση των οργανικών αποτελεσμάτων και

δ) την κατά περίπτωση αποεπένδυση σε πάγια περιουσιακά στοιχεία καθώς και σε συμμετοχικού ενδιαφέροντος επιχειρήσεις. Επίσης, η εταιρεία συνεχίζει τις προσπάθειες επαφών με την Τράπεζα Πειραιώς και τις διαπραγματεύσεις προς τον σκοπό της εξεύρεσης συνολικής λύσης διευθέτησης των εν λόγω δανείων.

H περίπτωση MARFIN

Έχουμε και τον όμιλο MARFIN. Το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του ομίλου υπερβαίνουν το σύνολο των κυκλοφορούντων στοιχείων του ενεργητικού κατά ποσό € 639,1 εκ. και € 78,8 εκ. αντίστοιχα. Η διοίκηση του ομίλου βρίσκεται σε συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες για την αναδιάρθρωση υφιστάμενων τραπεζικών υποχρεώσεων θυγατρικών εταιρειών του ομίλου ποσού € 654,2 εκ.

Περαιτέρω, η διοίκηση έχει προχωρήσει στη σύναψη συμφωνίας Αναδιάρθρωσης που καλύπτει την πλειονότητα των δανειακών υποχρεώσεων της εταιρείας, η οποία προϋποθέτει την τήρηση δεσμεύσεων και τη διάθεση περιουσιακών στοιχείων με στόχο την ουσιώδη μείωση του συνολικού δανεισμού. Σημειώνεται ότι ο συνολικός τραπεζικός δανεισμός του ομίλου ξεπερνάει τα 1,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 779.8 εκατ. ευρώ είναι βραχυπρόθεσμα χρέη.

Σημαντικό πρόβλημα υπερχρέωσης αντιμετωπίζουν και αρκετές θυγατρικές του ομίλου. Συγκεκριμένα, οι συνολικές δανειακές υποχρεώσεις του ομίλου VIVARTIA έχουν ξεπεράσει τα 396 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τις διαβουλεύσεις για την εξεύρεση ενός κοινά αποδεκτού πλαισίου αναδιάρθρωσης των υφιστάμενων κοινοπρακτικών ομολογιακών δανείων, έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο χρηματοοικονομικής αναδιάρθρωσης που περιλαμβάνει όλους τους προτεινόμενους βασικούς όρους αναδιάρθρωσης, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της λήψης εγκρίσεων από τις αρμόδιες επιτροπές των ομολογιούχων δανειστών.

Επίσης, τα δάνεια του ομίλου ΥΓΕΙΑ φτάνουν τα 155.9 εκατ. ευρώ. Η διοίκηση του ομίλου ΥΓΕΙΑ βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες για τη συνολική του αναδιάρθρωση και στο πλαίσιο αυτό έχει ήδη λάβει το εγκεκριμένο σχέδιο όρων σύμβασης (term sheet) και το προσχέδιο της σύμβασης αναδιάρθρωσης ομολογιακού δανείου, ύψους 89,4 εκατ. ευρώ.

Η σχετική συμφωνία αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με τη διοίκηση του ομίλου ΥΓΕΙΑ, αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2017. Στο πλαίσιο των όρων της σχεδιαζόμενης αναδιάρθρωσης, το ΥΓΕΙΑ προχώρησε ήδη εντός του 2017 σε υπογραφή σύμβασης με τις πιστώτριες τράπεζες για την παροχή ενεχύρου και εξασφαλιστικής εκχώρησης απαιτήσεων απορρεουσών από τη συνεργασία του ΥΓΕΙΑ με τον ΕΟΠΥΥ.

Τα δάνεια της SINGULAR LOGIC

Τέλος, τα δάνεια του ομίλου SINGULAR LOGIC ανέρχονται σε € 55.9 εκατ. ευρώ. Σε αυτά περιλαμβάνονται ομολογιακά δάνεια ποσού € 52.1 εκατ. ευρώ, για τα οποία κατά την 30/06/2017 δεν πληρούνται οι χρηματοοικονομικοί όροι που ρυθμίζουν τις σχετικές τραπεζικές υποχρεώσεις.

Για οφειλόμενη δόση ποσού € 1.5 εκατ. ευρώ. η οποία ήταν καταβλητέα τον Ιούλιο 2017, ο όμιλος SINGULAR LOGIC έχει αποστείλει αίτημα για χορήγηση επιστολής συναίνεσης αναφορικά με τη μετάθεση της πληρωμής της δόσης κατά τη λήξη του δανείου.

Σε συνδυασμό με την επικείμενη ωρίμανση των ομολογιακών της δανείων (συμβατική λήξη του συνόλου των δανείων την 31/01/2018), η Διοίκηση της SINGULAR LOGIC βρίσκεται σε συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες προκειμένου να επιτευχθεί η αναδιάρθρωση και αναχρηματοδότηση των εν λόγω δανείων.

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια