ΜΑΡΙΑ ΤΣΑΡΟΥΧΑ: Οι άνθρωποι χρειάζεται να βιώσουν την ενσυναίσθηση, είναι λυτρωτική

Η γνωστή σκηνοθέτης μας μίλησε με αφορμή την παράσταση «ΙRAQ - 9 τόποι επιθυμίας» στην Κεντρική Σκηνή του Τεχνοχώρου «Εργοτάξιον»

1001

 

zeta-tzioti-Ζέτα ΤζιώτηΣυνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη – Στην Κεντρική Σκηνή του Τεχνοχώρου «Εργοτάξιον» έχει ανέβει το πολυβραβευμένο έργο της ιρανοαμερικανής συγγραφέως, Heather Raffo με τίτλο «ΙRAQ – 9 τόποι επιθυμίας». Το έργο αποτελεί εξιστόρηση της ζωής εννέα Ιρακινών γυναικών, με φόντο τους δύο πολέμους στον Κόλπο και εμβαθύνει στη σημασία του γυναικείου φύλου σε μια χώρα, που επισκιάζεται από το καθεστώς του πολέμου. Είναι ένα υπόδειγμα γραφής, που το περιοδικό «New Yorker», το  περιέγραψε ως «ένα παράδειγμα για το πως η τέχνη είναι δυνατόν να ανοικοδομήσει τον κόσμο». Το έργο είναι η αληθινή ερμηνεία που σκιαγραφεί την πραγματικότητα των Ιρακινών γυναικών της Μέσης Ανατολής, έτσι όπως δεν τις έχουμε γνωρίσει μέχρι σήμερα.

Η συγγραφέας γεννήθηκε και ζει στην Αμερική αλλά είναι Ιρακινής καταγωγής, και βίωσε την εμπειρία των δύο πολέμων του Κόλπου ως παρατηρήτρια και όχι μόνο. Εμπνεύστηκε το έργο σ’ ένα ταξίδι της στο Ιράκ τον Αύγουστο του 1993, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής της στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Βαγδάτη. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στο Broadway τον Αύγουστο του 2003. Ταξίδεψε στο Εδιμβούργο και αργότερα ανέβηκε στο Bush Theater του Λονδίνου. Έχει περιοδεύσει σε Μάλτα, Τουρκία, Σουηδία, Γαλλία, Ιράκ,  Αίγυπτο Ισραήλ, Σκωτία, αποσπώντας σημαντικά βραβεία και εξαιρετικές κριτικές.

Συναντήσαμε την σκηνοθέτιδα Μαρία Τσαρούχα, η οποία μας μίλησε για το έργο, τις κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές του προεκτάσεις, καθώς και για την θεωρία και την τεχνική του Perceptual Acting and Directing, μιας θεωρίας υποκριτικής μέσα από την βιωματική εμπειρία, η οποία συνδυάζει την επιστήμη της κβαντικής φυσικής με το θέατρο.

 

– Μαρία, σκηνοθετείς την θεατρική επιτυχία «ΙRAQ – 9 τόποι επιθυμίας» της πολυβραβευμένης ιρανο-αμερικανίδας συγγραφέως, Heather Raffo, που έχει ήδη ανέβει στη θεατρική σκηνή Εργοτάξιον, στη Δάφνη. Είναι ένα θεατρικό γραμμένο από γυναίκα, που πρωταγωνιστούν γυναίκες, σκηνοθετημένο από γυναίκα σκηνοθέτιδα. Μίλησέ μας για αυτή την εμπειρία σου.

Έχω ζήσει την ευτυχία του να συνεργάζομαι σχεδόν αποκλειστικά με γυναίκες μέχρι σήμερα. Είναι αξιοπερίεργος αλλά υπέροχος συγχρονισμός, αφού η επικοινωνία μου με πολυσύνθετες προσωπικότητες όπως οι γυναίκες, οι οποίες από την φύση τους εμπιστεύονται πιο πολύ τις υποσυνείδητες εγγραφές τους ήταν μέχρι σήμερα δώρο και για την προσωπική μου εξέλιξη. Πέρα από αυτό όμως συμπονώ, συμπάσχω, κατανοώ, συναισθάνομαι την φύση μου και με αφορούν θέματα κοινωνικά που απασχολούν ευπαθείς ομάδες  που δυστυχώς συνηθίζετε να είναι οι γυναίκες και τα παιδιά.

– Πώς αποφάσισες να σκηνοθετήσεις ένα έργο με τόσο έντονες κοινωνικές, πολιτισμικές και πολιτισμικές προεκτάσεις;

Το «ΙRAQ–9 τόποι επιθυμίας» είναι ένα σύγχρονο εξαιρετικής γραφής θεατρικό κείμενο,που διαχειρίζεται το πικρό και παράλογο θέμα της ψυχολογικής, σωματικής, πνευματικής φύσης της γυναίκα – η οποία από την φύση της γεννά, φέρει φώς και αγάπη-  με τόσο αξιόλογο και ενήλικο τρόπο που κάνει ακόμα και τους άνδρες που έρχονται να δούνε την παράσταση να κλαίνε, για τις αλήθειες που χρειάζεται να αντιμετωπίσουν σε σχέση με την δική τους φύση. Την Heather Raffo την γνώρισα στην Νέα Υόρκη, έχουμε την ίδια ηλικία, τις ίδιες πεποιθήσεις και τοποθετήσεις για την ζωή.

Θα μπορούσα να το είχα γράψει εγώ το έργο και για αυτό το καταλαβαίνω, το πονάω και αγαπάω τόσο. Οι πρώτες μου σπουδές είναι στην κοινωνιολογία, ερευνώ την ψυχοσύνθεση του ατόμου μέσα στο κοινωνικό σύνολο, αφού αυτό αντιμετωπίζω κάθε ημέρα, μεγαλώνω δύο παιδιά, που είναι σχεδόν έφηβοι, οπότε παρατηρώ στιγμή προς στιγμή τις συμπεριφορές μιας κοινωνία ανήλικης να δείξει εμπιστοσύνη στις νέες γενεές που εκ των πραγμάτων φέρουν το νέο. Για εμένα, υπάρχει μόνο μια αλήθεια, μόνο ένα καλό, μόνο μια ψυχή η συμπαντική.

Το Όλο εμπεριέχει Όλα. Οι  κοινωνίες, θρησκείες, κουλτούρες είναι τα ενδύματα που φοράμε οι άνθρωποι και τα περιφέρουμε, τα υιοθετούμε ως προσωπικά,  ως ταυτότητα μας. Δεν είμαστε όμως οι ταυτότητες μας. Δεν είμαι οπαδός της δυαδικότητας, του διαχωρισμού, της κριτικής, είμαι ανοιχτή στην ύπαρξη και την εξέλιξη. Όλοι είμαστε κόκκαλα, αίμα, μάτια και καρδιά. Αυτό αναγνωρίζω ως αλήθεια, οπότε ερευνώ το πώς η ανθρωπότητα έχει παρερμηνεύσει την αγάπη που είναι η φύση της και έχει παραδοθεί στον φόβο, τους λόγους και πως μπορεί να ιαθεί.

irak-olos-o-thiasos
Οι πρωταγωνίστριες της παράστασης.

«Η μπούρκα, το χιτζάπ «πνίγει» τις δυτικές γυναίκες, όχι όμως τις γυναίκες της ανατολής που το έχουν υιοθετήσει σαν κόσμημα. Στο έργο όμως δεν μας «πνίγει» η στέρηση του ελεύθερου κεφαλιού αλλά η στέρηση της ελεύθερης βούλησης των γυναικών»

– Ποια η γνώμη σου για τη θέση της γυναίκας στις Μουσουλμανικές χώρες;

Πάλι τίθεται το θέμα του διαχωρισμού λόγω θρησκείας και Ω ναι! πόσο επώδυνη η μειονεκτική θέση της γυναίκας στις Μουσουλμανικές χώρες. Οι γυναίκες εκεί δεν έχουν κεκτημένα δικαιώματα. Είναι όμως δυνατές και ευφυείς. Είναι θύματα της αρσενικής διαστροφής και παράνοιας, της αντρικής αλαζονικής εξουσίας. Έχουν μάθει να επιβιώνουν και να διαχειρίζονται.

Αλήθεια όμως δες τι συμβαίνει σε όλο τον πλανήτη; Στις γυναίκες όλου του πλανήτη, πόση ενδοοικογενειακή βία, πόσο χαμηλότεροι μισθοί, πόσο σεξουαλική παρενόχληση… τον πλανήτη τον  διοικούν άντρες που έχουν ξεχάσει να μεγαλώσουν και πολεμούν ούτε καν για το ποιος είναι ο καλύτερος αλλά για το ποιος θα είναι πρώτος. Επαναλαμβάνονται οι ίδιες ανήλικες ιστορίες αιώνες τώρα. Κάποτε θα ωριμάσει η ανθρωπότητα…

– Είναι ανθρώπινο να κρίνουμε τους συνανθρώπους μας και να «στεκόμαστε» σε κοινωνικά, θρησκευτικά και πολιτισμικά στερεότυπα π.χ. στο ντύσιμο, στη θρησκεία, στις  συνήθειες. Πώς παρουσιάζεται αυτή η αντίληψη στην παράσταση; Τι μηνύματα δέχεται ο θεατής;

tsarouxa_2
Μαρία Τσαρούχα.

Το έργο έχει εικαστική ενδυματολογική προσέγγιση και μια σύνθετη ευφυή αλλά απλή ιδέα που αφορά το σκηνογραφικό. Ευφυή γιατί λειτουργεί στο από κάτω κείμενο του θεατή , στο υποσυνείδητο του, αφήνοντας χώρο να ψάξει βαθύτερα θέματα παγκόσμια και πόσο τον αφορούν , το πόσο είναι μέρος του Όλου όπως ανέφερα ήδη. Η ιδέα του ενός μπουκαλιού νερού και η χρήση του από όλους τους χαρακτήρες και η έλλειψή του και η προέκταση της και ο πόλεμος και τι σημαίνει όλο αυτό; Το αφήνω ανοιχτό για τον θεατή.

Η μπούρκα, το χιτζάπ «πνίγει» τις δυτικές γυναίκες, όχι όμως τις γυναίκες της ανατολής που το έχουν υιοθετήσει και το έχουν σαν κόσμημα. Στο έργο όμως δεν μας «πνίγει» η στέρηση του ελεύθερου κεφαλιού αλλά η στέρηση της ελεύθερης βούλησης των γυναικών, της ίσης διαχείρισης των δικαιωμάτων. Ο θεατής μέσα από το έργο έρχεται πολύ κοντά σε αυτές τις γυναίκες, τις πονά, τις αγγίζει, τις αγαπά. Και επέτρεψε μου να σταθώ σε κάτι που υπερασπίζομαι θερμά…

Δεν θεωρώ ανθρώπινο το να κρίνουμε τον συνάνθρωπο για κανέναν λόγο, το θεωρώ και το αναγνωρίζω ως απάνθρωπο, ως πρωτόγονο.

Ζούμε χρόνια μετάβασης του ανθρώπου από την παρερμηνευμένη μονοδιάστατη υπόσταση του σε αυτή την αληθινή την πολυδιάστατη. Οι άνθρωποι χρειάζεται να βιώσουν ολοκληρωτικά την ενσυναίσθηση, είναι λυτρωτική. Η φύση μας είναι πιο ευφυής από εμάς τους ίδιους, ζώντας μέσα στον φόβο την αγνοούμε. Η φύση μας είναι η αγάπη και η αγάπη δεν εμπεριέχει μέσα της κρίση.

– Ας υποθέσουμε ότι ο Δυτικός πολιτισμός γενικότερα και ειδικότερα εμείς οι Έλληνες, που στην παρούσα κατάσταση, η χώρα μας είναι  χώρα υποδοχής προσφύγων, σεβόμαστε τις θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφορές του Ανατολικού πολιτισμού. Δεν θεωρείς πιθανό το ενδεχόμενο σοβαρού κινδύνου και ακροτήτων από ανθρώπους φανατικούς στα «πιστεύω» τους;

Πάντα το ίδιο συνέβαινε, συμβαίνει και θα συμβαίνει μέχρι ο άνθρωπος να αγαπήσει τον ίδιο τον άνθρωπο.

«Το Perceptual Acting and Directing, είναι μια θεωρία υποκριτικής μέσα από την βιωματική εμπειρία, η οποία συνδυάζει την επιστήμη της κβαντικής φυσικής με το θέατρο»

– Μίλησέ μας  για την νέα σου θεωρία και μέθοδο Perceptual Acting and Directing που ετοιμάζεσαι να μεταλαμπαδεύσεις σαν γνώση σε πανεπιστήμιο στην Αμερική” και με την οποία έχεις δουλέψει με τις ηθοποιούς σε αυτή την παράσταση αλλά και στην νέα σου σκηνοθεσία στο έργο «Α εις την ν, όταν η Ψυχή συναντάει το Σύμπαν» σε συνεργασία με την Ένωση Ελλήνων Φυσικών και την Ένωση Ελλήνων Μαθηματικών Αφορά μόνο ηθοποιούς και ερμηνευτές;

– Είχα την πολύ μεγάλη τύχη να σπουδάσω θέατρο σε μια από τις σπουδαιότερες σχολές της Αμερικής από όπου απέκτησα πολύ γερές βάσεις , τεχνικές της υποκριτικής τέχνης, επίσης το πάθος μου για έρευνα σε ότι αφορά στο «ποιος είμαι» καθώς υπάρχω επάνω στην σκηνή αλλά και εκτός σκηνής, η εκτεταμένη μελέτη αυτογνωσίας μέσα από διαφορετικά πεδία γνώσεων, δημιούργησαν την νέα μου θεωρία και τεχνική Perceptual Actingand Directing, η οποία συνδυάζει την επιστήμη της κβαντικής φυσικής με το θέατρο.

Απαντά στο αναπάντητο ερώτημα ποιος είμαι όταν παίζω επάνω στην σκηνή, «εγώ» ή ο «χαρακτήρας». Αυτό είναι κάτι που με απασχολεί από πάντα. Οι ηθοποιοί είναι φωτεινές υπάρξεις, εκτίθενται,  ψάχνουν την φύση τους μέσα από το υποσυνείδητο.

Εκτιμώ τους ανθρώπους που δεν φοβούνται να λειτουργήσουν πέρα από την λογική. Οι καλλιτέχνες δεν είμαστε λογικά όντα, διευρύνουμε συνεχώς την αντίληψη μας, λειτουργούμε με την έκτη αίσθηση, εμπιστευόμαστε όλα όσα οι άλλοι φοβούνται, όλα όσα είναι έξω από τα κουτάκια, τα πλαίσια, προτείνουμε λύσεις στα ανθρώπινα αδιέξοδα μέσα από την έμπνευση. Τι είναι η έμπνευση; Ένα σημείο επαφής πέρα από την τέταρτη διάσταση. Άνθρωποι που έχουν αφήσει ιστορία δεν ήταν κάτι παραπάνω από εμπνευσμένοι. Το Perceptual Actingand Directing είναι η εξάσκηση του ηθοποιού ώστε να κάνει άλμα συνειδητότητας στην αληθινή πολυδιάστατη φύση του, την μετα-φυσική, μετα-υλική του ιδιότητα, το Όλο που τον εμπεριέχει μέσα του, το Όλο που ο ίδιος είναι.

Η γνώση της φιλοσοφίας της κβαντικής φυσικής  έξω από το επιστημονικό πλαίσιο, μέσα από την βιωματική εμπειρία που είναι ο βασικός  τρόπος  διερεύνησης ενός χαρακτήρα σε ένα έργο, έρχεται να απελευθερώσει τον καλλιτέχνη σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κατανόησης και αποδοχής της ύπαρξής του, ως μέρος ενός αδιάσπαστου «Όλου» που βιώνει το κάθε «Τώρα» μέσα στον χωροχρόνο και στην «απειρότητα» του, διευρύνοντας την αντίληψη του και αποκαλύπτοντας την απάντηση στο απαρχής της ανθρωπότητας φιλοσοφικό ερώτημα «ποιος είμαι». Στην Αμερική, που για εμένα έχει υπάρξει μάνα χώρα, υπάρχει ο κατάλληλος χώρος μια τόσο πρωτοποριακή μέθοδος να ευδοκιμήσει για να περάσει μετά σε όλο τον κόσμο.

– Τι ετοιμάζεις για την επόμενη σαιζόν;

Ετοιμάζω την θεατρική παράσταση «Άλφα εις την ν (αν) Όταν η ΨΥΧΗ συναντάει το ΣΥΜΠΑΝ» της Κωσταντίνας Γιαμπουράνη, η οποία πραγματοποιείται με την επιστημονική αρωγή της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών και η συνεργασία γίνεται στα πλαίσια της προώθησης σύγχρονων ελληνικών θεατρικών έργων, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Είναι εμπνευσμένη από τις επιστήμες της Φυσικής, της Αστρονομίας, των Μαθηματικών και της Πολιτικής Οικονομίας και έχει ως απώτερο στόχο και σκοπό την πνευματική αφύπνιση του ατόμου, διαδίδοντας  συγχρόνως το μήνυμα της Αγάπης  της  Ειρήνης και του Σεβασμού στη Ζωή και στον Συνάνθρωπο. Είναι εξαιρετικά σημαντικό για εμένα να στηρίζουν τόσο σημαντικοί  παράγοντες την θεωρία-μέθοδο μου Perceptual Acting and Directing ανοίγοντας δρόμο στην σύμπραξη Τέχνης και Επιστήμης να λειτουργήσουν για μια νέα αντίληψη κατανόησης της ύπαρξης.

 


Who is who

Η Μαρία Τσαρούχα είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης, ερμηνεύτρια, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια. Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει Κοινωνιολογία στο The American College of Greece – Deree στην Αθήνα και υποκριτική τέχνη στην «Αμερικανική Ακαδημία Δραματικών Τεχνών» της Νέας Υόρκης (American Academy of Dramatic Arts – ΑΑDA), όπου αποφοίτησε αριστούχα. Στην Webber Douglas Academy of Dramatic Arts του Λονδίνου εξειδικεύτηκε στους Σαιξπηρικούς γυναικείους ρόλους στην μέθοδο Stanislavsky.

Από το 1999 ζει και εργάζεται στην Αθήνα ως ηθοποιός και σκηνοθέτης. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια υποκριτικής και σκηνοθεσίας στον κινηματογράφο με τον Μιχαήλ Ιλιένκο, κοσμήτορα του Πανεπιστημίου του κινηματογράφου του Κίεβο.

Έχει δημιουργήσει το Magic Room Theater, μια ομάδα καλλιτεχνών – δημιουργών όπου ανεβάζει παραστάσεις με κείμενα, τραγούδια, μουσικές συνθέσεις και σκηνοθεσία της ιδίας. Είναι μέλος της ομάδας ΝΑΜΑ και συνεργάτης του θεάτρου Επί Κολωνώ. Από το 2000 διδάσκει Method Acting σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες ηθοποιούς. Δημιουργός της θεωρίας –μεθόδου Perceptual Actingand Directing.

Έχει παρακολουθήσει επί τέσσερα χρόνια σεμινάρια δημιουργικής γραφής, λογοτεχνίας και Θεωρία της Φιλοσοφίας στο «κέντρο δημιουργικής γραφής και θεάτρου για την επίλυση συγκρούσεων» της Χριστιάνα Λαμπρινίδη.

Σε ηλικία δεκατριών ετών είχε εκδώσει το πρώτο της βιβλίο «πρώτα βήματα, πρώτες σκέψεις» και επιβραβεύθηκε από τους Έλληνες συγγραφείς Αντώνη Σαμαράκη και Κώστα Ταχτσή ως η μικρότερη ελληνίδα συγγραφέας. Είναι μητέρα δύο παιδιών.

 

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια