Καρυοφυλλιά Καραμπέτη: «Για να γίνεις φως πρέπει να καείς» [Pics]

Η "Πλατεία Ηρώων" το κύκνειο άσμα του Τόμας Μπέρχαρντ, ανεβαίνει στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής», και κερδίζει τις καλύτερες εντυπώσεις. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη λίγο πριν την πρεμιέρα του έργου μίλησε στην εφημερίδα "Η Αξία"

633
Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στην παράσταση 'Πλατεία Ηρώων"

Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη δεν χρειάζεται συστάσεις. Εδώ και πολλά χρόνια υπηρετεί με επιτυχία μεγάλους ρόλους και έχει φανατικό κοινό. Λίγο πριν από την πρεμιέρα της παράστασης «Πλατεία Ηρώων», του αριστουργηματικού κύκνειου άσματος του Τόμας Μπέρνχαρντ, που παίζεται στο «Θέατρο της οδού Κυκλάδων» από τις 3 Φεβρουαρίου, την συναντήσαμε και απάντησε με ιδιαίτερη ευγένεια στις ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στην Ειρήνη Πιτσόλη

– Η «Πλατεία Ηρώων» είναι ένα πολύπλοκο έργο. Είναι πρόκληση να παίζετε σε αυτό;

– Ναι, είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο κείμενο γιατί έχει αυτή την παραληρηματική γλώσσα του Μπέρνχαρντ, η οποία είναι ποιητική μεν, αλλά έχει πολλές επαναλήψεις και πολλές φορές δεν είναι ξεκάθαρο το πώς πετάνε οι ήρωες από το ένα θέμα στο άλλο. Χρειάζεται πολλή μελέτη για να καταλάβεις το εσωτερικό νήμα της σκέψης. Αυτό είναι δύσκολο και στη διάρκεια της εκμάθησης και στη διάρκεια της παράστασης, όπου συχνά απαιτείται ένας καταιγιστικός ρυθμός. Πρέπει ο ηθοποιός ως ζογκλέρ να έχει αυτές τις ταχύτητες, κι από την άλλη μεριά να μη γίνεται μονότονος. Πρέπει δηλαδή να αποδίδονται τα διαφορετικά ημιτόνια που απατούνται για να φωτιστεί κάθε φορά η κατάσταση.

Ξένια Καλογεροπούλου, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Μανώλης Μητσιάς- στην πρεμιέρα της παράστασης

– Μιλήστε μας για την ηρωίδα που υποδύεστε και για τη συνεργασία με τους άλλους συντελεστές.

– Το έργο γράφτηκε το 1988. Όταν πρωτοπαίχτηκε προκάλεσε μεγάλο σκάνδαλο, επειδή μιλάει με πολύ σκληρή γλώσσα στους Αυστριακούς, λέγοντας ότι πενήντα χρόνια μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στο Γ’ Ράιχ και την αποθέωση του Χίτλερ στην «Πλατεία Ηρώων» (1938), τα πράγματα στην Αυστρία είναι πολύ χειρότερα από ό,τι ήταν τότε. Οι ήρωες του έργου είναι μια οικογένεια Εβραίων που ανήκουν στην αστική τάξη. Υποδύομαι την οικονόμο του καθηγητή πανεπιστημίου Γιόζεφ Σούστερ, ο οποίος, παρότι είναι ο κεντρικός ήρωας του έργου, δεν εμφανίζεται ποτέ στη σκηνή διότι έχει αυτοκτονήσει. Η κυρία Τσίτελ είναι μια γυναίκα ταπεινής καταγωγής, η οποία είχε έρθει πριν από πολλά χρόνια στην υπηρεσία του καθηγητή, που ήταν ο μέντοράς της. Την διαπαιδαγώγησε με τρόπο πολλές φορές βίαιο και ταπεινωτικό. Στο τέλος όμως γίνεται το πρόσωπο με το οποίο ο καθηγητής έχει την καλύτερη πνευματική επαφή. Υπήρχε μια πλατωνική ερωτική σχέση μεταξύ τους, κυρίως από μέρους της, καθώς έτρεφε θαυμασμό και ήταν εξαρτημένη από αυτόν. Τώρα που έχει εκλείψει το κέντρο της ύπαρξής της, βρίσκεται και εκείνη σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής της.
Εδώ φαίνεται και η κριτική που κάνει ο συγγραφέας προς πάσα κατεύθυνση: Έχουμε μια οικογένεια Εβραίων, και μάλιστα μορφωμένων, που ήταν θύμα της ιδεολογίας του ναζισμού. Όμως η ιδεολογία αυτή έχει εισβάλει στον ψυχισμό ακόμα και των θυμάτων της και ακολουθούν τις ίδιες πρακτικές. Η κυρία Τσίτελ αναπαράγει και αυτή τη βίαιη συμπεριφορά που δέχθηκε από τον καθηγητή, στη νεότερη υπηρέτρια τη Χέλντα.
Είμαι πολύ χαρούμενη που η παράσταση ανεβαίνει στο «Θέατρο της οδού Κυκλάδων», όπου για τόσα χρόνια δημιούργησε σπουδαίες παραστάσεις ο Λευτέρης Βογιατζής, ο οποίος τόσο πολύ μας λείπει. Επίσης, χαίρομαι που συνεργάζομαι με τον σκηνοθέτη Δημήτρη Καρατζά. Η ματιά του είναι οξυδερκής, είναι πρωτοπόρα. Έχει πράγματα να δώσει και στον θεατή και στον ηθοποιό. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση ο τρόπος με τον οποίο είχε μελετήσει το έργο και είχε βρει τα υπόγεια νήματα του ψυχισμού των ηρώων. Ο θίασος είναι επίσης εξαιρετικός. Ο Χρήστος Στέργιογλου, η Υβόννη Μαλτέζου, η Μαρία Σκουλά, η Άννα Καλαϊτζίδου, η Χίρμο Κεκέ, ο Γιώργος Μπινιάρης και ο Παναγιώτης Εξαρχέας είναι όλοι υπέροχα παιδιά που είναι μεγάλη χαρά να μοιράζεσαι τη σκηνή μαζί τους.

Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στην παράσταση Πλατέια Ηρώων

– Το έργο παρουσιάζει την οργή του συγγραφέα απέναντι στον ναζισμό και στους υπερφίαλους αγράμματους πολιτικούς. Επίκαιρο;

– Ναι, δυστυχώς. Γι’ αυτό το επιλέξαμε. Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας στην Ευρώπη και στη χώρα μας, και το έργο αυτό, παρόλο που γράφτηκε 29 χρόνια πριν, αποδεικνύεται πιο επίκαιρο από ποτέ. Πριν από λίγο καιρό, στις εκλογές της Αυστρίας παραλίγο να βγει ο πρώτος ακροδεξιός πολιτικός σε χώρα της Ε.Ε., βλέπουμε πόσο σκληρή είναι η στάση της Αυστρίας σε θέματα όπως το προσφυγικό ή η οικονομική πολιτική. Παρότι η κριτική του συγγραφέα έχει αποδέκτες τους Αυστριακούς, βλέπουμε ότι τα ίδια συμβαίνουν σε όλη την Ευρώπη, στην Αμερική και στην Ελλάδα.

– Ποιες μπορούν να γίνουν οι άμυνές μας ενάντια στην πραγματικότητα που ζούμε;

– Πρέπει σε αυτές τις δύσκολες στιγμές να μη χάνουμε την ψυχραιμία μας και την ανθρωπιά μας. Χρειάζεται συσπείρωση των πολιτών, πεφωτισμένη ηγεσία, εξαιρετικοί πολιτικοί χειρισμοί. Δυστυχώς, βλέπουμε τα τελευταία χρόνια ότι όλες οι κυβερνήσεις απογοητεύουν τις ελπίδες του λαού. Αυτό που ζούμε είναι αποτέλεσμα των χειρισμών αυτών που κρατούν στα χέρια τους την οικονομία και τις τύχες των λαών, οι οποίοι προκειμένου να πλουτίσουν δημιούργησαν όλη αυτή την οικονομική φούσκα, έπαιξαν με τη φωτιά και τελικά έφτασε να καταρρεύσει το σύστημα που ίδιοι έχτισαν με συγκεκριμένες σκοπιμότητες. Τώρα δυστυχώς είμαστε σε ένα πολύ σκοτεινό σημείο, όπως λέει και το έργο μας. Παρότι δεν πρέπει να χάνουμε την ελπίδα μας, αυτή η ελπίδα φαίνεται δυστυχώς σήμερα μακρινή.

– Το θέατρο είναι μέσο διαφυγής;

– Ο πολιτισμός πάντα ήταν για τον άνθρωπο ένα σημείο αναφοράς και διαφυγής. Η κρίση ήταν πρώτα πολιτιστική. Ο κόσμος ξέχασε τις αξίες του και μπήκε στο παιχνίδι του κυνηγιού του χρήματος. Οι άνθρωποι της Τέχνης τα λέγαμε αυτά πολύ πριν φτάσουμε εδώ. Εγώ και οι άνθρωποι με τους οποίους συνεργάζομαι ποτέ δεν μπήκαμε σε αυτό το παιχνίδι του lifestyle. Ανεβάζαμε θεατρικές ποιοτικές παραστάσεις με πολύ χαμηλές αμοιβές και με αφοσίωση στον στόχο μας. Δυστυχώς, αυτές οι φωνές ποτέ δεν ακούστηκαν πέρα από έναν μικρό κύκλο ανθρώπων. Ο ρόλος της Τέχνης ως μέσου για να αλλάξει τον κόσμο δυστυχώς επηρεάζει πάρα πολύ λίγους. Από την άλλη πλευρά, όμως, φαίνεται ότι το καλό θέατρο είναι μέσο διαφυγής τόσο για εμάς όσο και για τους λίγους θεατές που μας τιμούν. Ακούω κόσμο να μου λέει «Σας ευχαριστούμε που μας βοηθάτε να κρατηθούμε όρθιοι» και κρατώ τη φράση ως φυλαχτό.

– Κάθε φορά βγαίνετε τελείως από την Καρυοφυλλιά για να γίνετε η ηρωίδα ή της δίνετε και δικά σας στοιχεία;

– Τον πρώτο λόγο έχει ο σκηνοθέτης. Κάθε φορά καλούμαι να υπηρετήσω επακριβώς την άποψή του ακόμα και αν διαφωνώ. Γι’ αυτό πρέπει κανείς να επιλέγει τους συνεργάτες με γνώμονά του πόσο γνωρίζει το έργο τους και πόσο τον ενδιαφέρουν το έργο και η άποψή τους. Από εκεί και πέρα, η δουλειά γίνεται με τη σε βάθος μελέτη και επεξεργασία του έργου και του χαρακτήρα. Εκεί μπαίνουν και προσωπικά στοιχεία. Βάζεις αναπόφευκτα και τον εαυτό σου μέσα σε αυτό. Στα σημεία που δεν ταυτίζομαι με τον ρόλο παίζει πολύ μεγάλο ρόλο η φαντασία. Να σκεφτείς πώς θα ήσουν εσύ σε αυτή τη στιγμή ή πώς ένιωθε αυτός ο χαρακτήρας και να τον υπηρετήσεις με όσο το δυνατόν πιο βαθύ τρόπο. Βέβαια, κάποιες φορές η αισθητική του έργου δεν απαιτεί την ταύτιση με τον ρόλο. Έτσι, τα εκφραστικά μέσα κάθε φορά είναι διαφορετικά.

– Πριν από λίγους μήνες, έφυγε από τη ζωή ο Σπύρος Ευαγγελάτος. Η επαφή σας μαζί του;

– Τον Σπύρο Ευαγγελάτο είχα την ευτυχία να τον γνωρίσω όταν ακόμη ήμουν μαθήτρια της δραματικής σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, και εκείνος ήταν διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου. Μάλιστα, μας συνδέει και ένα προσωπικό γεγονός: την ημέρα που είχαμε εξετάσεις υποκριτικής στο τρίτο έτος με την κυρία Μάγια Λυμπεροπούλου, ο κύριος Ευαγγελάτος είχε τη γέννηση της κόρης του της Κατερίνας. Ήταν πολύ όμορφο που συναντήθηκαν οι ζωές μας αυτή τη στιγμή. Από τότε είχα δει τη μεγάλη γοητεία του πνεύματος και της προσωπικότητάς του. Ένα πολύ φωτεινό πνεύμα με τεράστια παιδεία. Το 2010 συνεργαστήκαμε για πρώτη φορά στον «Οιδίποδα Τύραννο». Τότε είχα την τιμή να γνωρίσω τον κύριο Ευαγγελάτο και ως άνθρωπο, και εντυπωσιάστηκα από τη μεγάλη του ευγένεια, το πόσο αγαπούσε τους ηθοποιούς του, την τεράστια γνώση του αντικειμένου. Μόνο ευχάριστες μνήμες έχω να ανασύρω από την επαφή μου μαζί του. Και έχω να θυμηθώ μια βαθιά ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Οι ηθοποιοί επί σκηνής

– Το πάθος και η τρέλα πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν για έναν καλλιτέχνη;

– Στην ιστορία της Τέχνης έχουν υπάρξει άνθρωποι που «καίγονταν» από αυτά τα στοιχεία και έχουν δώσει πολύ υψηλό έργο. Ρεμπώ, Βαν Γκογκ και κάποιοι άλλοι. Από την άλλη πλευρά, είναι θέμα χαρακτήρα. Για μένα, που δεν είμαι ο «καταραμένος καλλιτέχνης» που φλέγεται σε σημείο αυτοκαταστροφής, είναι καλό να υπάρχει πάντα μέτρο. Να υπάρχουν αυτά τα στοιχεία σε συνδυασμό με ένα δυνατό πνεύμα που θα τα κάνει δημιουργικά κι όχι αυτοκαταστροφικά.

– Επόμενα βήματα;

– Το καλοκαίρι θα παίξω την Άτοσσα στους «Πέρσες» σε σκηνοθεσία ενός νέου δημιουργού, του Άρη Μπινιάρη, που έχει δώσει εξαιρετικά δείγματα δουλειάς και χαίρομαι πολύ που θα συνεργαστούμε. Από αρχές Σεπτεμβρίου ξεκινάμε πρόβες με τον Γιάννη Χουβαρδά για τον «Γλάρο» του Τσέχωφ, όπου θα ερμηνεύσω την Αρκάντινα. Η παράσταση θα ανεβεί στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά με έναν εξαιρετικό θίασο.

– «Ηθοποιός σημαίνει φως». Τι σημαίνει για σας η φράση;

– Καλούμαστε να είμαστε φορείς πολιτισμού. Καλούμαστε να γίνουμε παρανάλωμα ψυχικά και πνευματικά στην υπηρεσία της τέχνης μας και της επικοινωνίας με το κοινό. Αν θέλεις να τιμήσεις το κοινό που έρχεται να σε δει δίνοντας το υστέρημά του, δεν γίνεται να μη δώσεις το 100% της ενέργειάς σου. Καλούμαστε να κάνουμε αυτό. Το θέμα είναι πόσο ο καθένας από μας αντέχει να το κάνει. Δεν είναι εύκολο πράγμα να είσαι «φως». Για να παραγάγεις φως πρέπει να καείς, κι αυτό δεν μπορεί να το αντέξει ο καθένας.

 

Για τηλεόραση και κινηματογράφο

– Θα παίζατε ξανά στην τηλεόραση;

– Μου γίνονται προτάσεις. Περιμένω την εξαιρετική πρόταση. Που θα έχει όλες τις καλλιτεχνικές εγγυήσεις ότι θα πρόκειται για μια σειρά που θα είναι προσανατολισμένη στο εξαιρετικό. Όπως γινόταν στο ξεκίνημα της ιδιωτικής τηλεόρασης, όπου είχαμε κάποιους πολύ φωτισμένους ανθρώπους, όπως ο μεγάλος δάσκαλος για μένα Κώστας Κουτσομύτης. Τότε, είχαμε τη χαρά να κάνουμε μεταφορές λογοτεχνίας με τις καλύτερες συνθήκες παραγωγής. Αν αισθανόμουν ότι πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο, θα πήγαινα με χαρά. Ζηλεύω τις εξαιρετικές σειρές που γίνονται στο εξωτερικό σήμερα.

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη

– Ο κινηματογράφος σήμερα έχει να μας δώσει καλά δείγματα;

– Ναι, βέβαια. Υπάρχουν νέοι ταλαντούχοι άνθρωποι που μέσα στις αντίξοες οικονομικές συνθήκες δίνουν εξαιρετικές ταινίες. Δυστυχώς, όταν μου γίνονται προτάσεις για το σινεμά, δεν μπορώ να ανταποκριθώ επειδή είμαι δεσμευμένη με το θέατρο, καθώς τα πράγματα στο θέατρο κλείνονται ένα-δύο χρόνια πριν. Ένας ηθοποιός που είναι δεσμευμένος στο θέατρο και έχει και πρόβα και παράσταση δεν μπορεί να συμμετάσχει στα γυρίσματα μιας ταινίας, ειδικά όταν απαιτούν να φύγει από την Αθήνα. Γι’ αυτό δεν με βλέπετε σε ταινίες, παρόλο που έχω προτάσεις στις οποίες θα ήθελα να ανταποκριθώ, αλλά αναγκάζομαι να πω «όχι» εκ των πραγμάτων.

Ταυτότητα της παράστασης

Μετάφραση: Έρι Κύργια
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς
Σκηνικά: Κλειώ Μπομπότη
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου
Μουσική: Γιώργος Πούλιος
Φωτογραφίες-βίντεο: Γκέλυ Καλαμπάκα
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Παραγωγός: Γιώργος Λυκιαρδόπουλος
Ερμηνεύουν οι: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Χρήστος Στέργιογλου, Μαρία Σκουλά, Υβόννη Μαλτέζου, Γιώργος Μπινιάρης, Άννα Καλαϊτζίδου, Σύρμω Κεκέ, Παναγιώτης Εξαρχέας

Info:

Θέατρο Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής»
Κυκλάδων 11 & Κεφαλληνίας, Κυψέλη
Ημέρες & ώρες παραστάσεων:
Τετάρτη 20.00, Πέμπτη & Παρασκευή 20.30, Σάββατο 21.00 και Κυριακή στις 19.00

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια