Η νίκη του «καλού» και του φωτός ενάντια στο εσωτερικό σκότος

Μια πρωτότυπη έκθεση με ζωγραφική και ποιήματα παρουσιάζεται από σήμερα 17 Οκτωβρίου έως 5 Νοεμβρίου στην Γκαλερί Χατζηκυριάκος-Γκίκας της Ελληνοαμερικανικής  Ένωσης

656

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη – 

Η Ελληνοαμερικανική Ένωση και το Hellenic American College (HAEC), σε συνεργασία με το Hellenic American University (Μάντσεστερ, NH, ΗΠΑ), παρουσιάζουν έκθεση με έργα ζωγραφικής του Αλέκου Κυραρίνη και ποιήματα του Δημήτρη Αγγελή. Η έκθεση έχει τίτλο «ΦΩΣ-ΖΩΗ», την οποία επιμελείται η Λουίζα Καραπιδάκη. Ο ζωγράφος ως κατάθεση ψυχής σε μια «εξομολογητική» αφήγηση παρουσιάζει την κυρίαρχη πεποίθησή του, τη νίκη του «καλού» και του φωτός ενάντια στο εσωτερικό σκότος. Πίσω από τον συμβολικό τίτλο της έκθεσης «ΦΩΣ-ΖΩΗ», αναδεικνύει την πνευματική σημασία αυτής της αμφίσημης σχέσης. Ο ποιητής γράφει ποιήματα πάνω στη ζωγραφική του Αλέκου Κυραρίνη, του οποίου οι εικονογραφικές επιλογές κινούνται γύρω από τον εικονογραφικό υπαινιγμό του αμύντορα του καλού. Συναντήσαμε τους συντελεστές της έκθεσης πριν από τα εγκαίνια και μας μίλησαν για τη δουλειά τους.

kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης


Αλέκος Κυραρίνης

«Η εποχή μάς καθορίζει σε βαθμό που δεν γνωρίζουμε, η τέχνη μας μας συμβαίνει»

– Κύριε Κυραρίνη, τα έργα σας αποπνέουν μια θρησκευτικότητα. Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις πηγές της έμπνευσής σας; Θεωρείτε ότι η δουλειά σας είναι επηρεασμένη και από τον τόπο καταγωγής σας, τόπο όπου ζήσατε τα παιδικά σας χρόνια, την Τήνο;

– Όσο πίσω στον χρόνο κι αν κοιτάξω, όσο άγουρα κι αν ήταν τα έργα μου, είχαν πάντα μία βασική κατεύθυνση και προορισμό. Ήταν και είναι η ελπίδα μου για έναν κόσμο στέρεο, ο οποίος θα αυτοπροσδιορίζεται και θα αυτονομείται μέσα από μια εγγενή διαδικασία. Επιθυμώ η ζωγραφική μου να μεστώνει όσο μεταμορφώνεται στη συγκυρία των διατυπώσεών μου. Αυτό προσδίδει στην τέχνη ένα πλαίσιο θρησκευτικό. Στη διαδικασία αυτή είναι αυτονόητο ότι οι εικόνες των παιδικών μου χρόνων στην Τήνο, όπου μεγάλωσα, καθορίζουν ένα εσωτερικό κίνητρο απέναντι στις μορφές όσο κι αν είναι αγεωγράφητες.

Δουλέψατε με τον μαρμαρογλύπτη πατέρα σας από την ηλικία των έντεκα ετών μέχρι και την εισαγωγή σας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Πώς η εμπειρία σας αυτή έχει επηρεάσει τη δουλειά σας;

– Όποιος έχει κοιτάξει τα έργα μου αντιλαμβάνεται το προφανές. Η θητεία μου στη λαϊκή και εκκλησιαστική μαρμαροτεχνία προσέδωσε στη μετέπειτα ζωγραφική μου ένα μήκος πάνω στους χρόνους, ένα παρελθόν, πάνω στο οποίο δουλεύοντας, αξιολογώ το καλλιτεχνικό μου παρόν όσο και αν το αγνοώ. Ο πατέρας μου, ακούραστος πάντα απέναντι σε μια τέχνη η οποία όφειλε να είναι ειλικρινής και άρτια, αποτελεί πάντα παράδειγμα για μένα.

Θα θέλατε να αναφερθείτε στους συμβολισμούς που κρύβουν τα έργα που παρουσιάζετε στην έκθεσή σας στην Ελληνοαμερικανική  Ένωση;

– Τα έργα αυτά βασίζονται σε μια ομολογία. Εγκαθιστώ το σύμβολο του σταυρού και μάλιστα του ελληνικού ισοσκελή σταυρού. Πάνω στον σταυρό γράφονται οι λέξεις: φως-ζωή. Εκτός αυτού, μεταχειρίζομαι σύμβολα των πρωτοχριστιανικών χρόνων, όπως ο ιχθύς, το πλοίο, το παγώνι, η άμπελος κ.ά. Πρόθεσή μου είναι μια διατύπωση σημερινή, η οποία θα έχει ρίζα, ανθό και άρωμα που λίγο τον κόσμο θα παρηγορεί και θα ομορφαίνει.

Διακρίνουμε ότι κάθε έργο σας έχει ένα κυρίαρχο χρώμα, άλλοτε μαύρο, μπεζ ή κόκκινο ή κίτρινο. Τα χρώματα αυτά «λένε» κάτι συγκεκριμένο σε εσάς;

– Κατά τη δημιουργία των έργων μου χρησιμοποιώ μόνο τρία χρώματα: το λευκό, το κόκκινο και το μαύρο. Εργάζομαι μόνο με αυτά γιατί επιθυμώ το αποτέλεσμα να έχει έναν αρχετυπικό χαρακτήρα και τα χρώματα αυτά από μόνα τους, αλλά και στη σύνθεσή τους, έχουν πλούσια έννοια και μνήμη τόσο στις διατυπώσεις της ζωής όσο και του θανάτου.

kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης

Συνήθως, στους καλλιτεχνικούς χώρους κυριαρχεί ένας ανταγωνισμός και δεν υπάρχει ουσιαστική αλληλεγγύη και ομαδικότητα ανάμεσα στους καλλιτέχνες. Πώς βλέπετε εσείς τον χώρο των εικαστικών σήμερα; Δουλεύετε στο εγώ ή στο εμείς;

– Γνωρίζω ότι όσο και αν προσπαθεί κανείς από μόνος του, εάν δεν είναι ευνοϊκό το συνολικό καλλιτεχνικό ρεύμα, δεν μπορεί να προχωρήσει. Η εποχή μάς καθορίζει σε βαθμό που δεν γνωρίζουμε, η τέχνη μας μας συμβαίνει.

Πώς αισθάνεστε που συνεργάζεστε μ’ έναν τόσο σημαντικό ποιητή της γενιάς μας, τον Δημήτρη Αγγελή;

– Δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με τον Δημήτρη. Επίσης, νομίζω πως η έκθεση αυτή είναι η αρχή και όχι το τέλος μιας ζύμωσης, η οποία θα αποδώσει ένα καλό κρασί και μια γλυκιά μέθη. Είναι τιμή μου που δουλέψαμε μαζί για τον σκοπό αυτής της έκθεσης. Είπαμε, αυτή τη φορά να βάλει αυτός το θυμίαμα και εγώ να ανάψω το καρβουνάκι!

kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης


Δημήτρης Αγγελής

«Το να παλεύεις με τις λέξεις σου είναι μια εμμονή που δεν συγκινεί και πολύ κόσμο»

Κύριε Αγγελή, τα εκπονήματά σας έχουν σουρεαλιστικές εκδοχές, μεταϋπερρεαλιστικές αφηγήσεις και συμπλέκονται με τρόπο ακραίας ανατροπής. Ποιες είναι οι πηγές της έμπνευσής σας;

– Ένα από τα πρώτα ποιητικά βιβλία που διάβασα ως έφηβος ήταν η Ανθολογία υπερρεαλιστικής ποίησης του Γκοβόστη. Και ένας ποιητής που με επηρέασε ιδιαίτερα, ειδικά με τα πρώτα του βιβλία, ήταν ο Δ. Π. Παπαδίτσας. Νομίζω όμως πως αυτές οι επιρροές ξεκαθάρισαν περισσότερο με το τελευταίο μου βιβλίο και ίσως ήταν η ανάγκη να εκφραστεί η σύγχρονη κρίση που επανέφερε στην επιφάνεια αυτό το ύφος γραφής. Η πραγματικότητά μας τα τελευταία χρόνια ξεπερνά και τα πιο σουρεαλιστικά όνειρα και είναι αυτή πλέον που με τροφοδοτεί με εικόνες.

Είστε ένας διακεκριμένος ποιητής των ημερών μας. Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις δραστηριότητές σας σχετικά με το έργο σας στο παρελθόν; Ετοιμάζετε κάτι καινούργιο μετά από αυτή την έκθεση;

– Ξέρετε, εμείς οι ποιητές διακρινόμαστε μόνο μεταξύ των ομοίων μας, κατά τ’ άλλα δεν μας ξέρει και κανείς. Το να παλεύεις με τις λέξεις σου, με τις οποίες αποκτάς σχέση ιδιοκτησίας βέβαια, είναι μια εμμονή που δεν συγκινεί και πολύ κόσμο. Βλέποντας την ποίησή μου από απόσταση, διαπιστώνω ότι πριν από λίγο τελείωσε μια τριλογία, όπου ο Μύθος διαλεγόταν με την Ιστορία, τώρα έχει ξεκινήσει μια νέα περίοδος μεγαλύτερης αμεσότητας, πιο εξπρεσιονιστική.

Τα ποιήματα που έγραψα τώρα με αφορμή τα έργα του Κυραρίνη θα πλαισιωθούν με άλλα και θα γίνουν ένα βιβλίο, έχω ήδη έναν πρόχειρο τίτλο που μπορεί και να μην είναι ο τελικός, τα λέω «Σχεδόν βιβλικά». Απ’ τις ιστορίες τους περνάνε, έστω και σαν σκιές, επεισόδια και ήρωες της Βίβλου, όμως το περιβάλλον τους είναι αυτό ενός ξεκάθαρα μεταθρησκευτικού κόσμου. Αλλά για να μη φανταστεί ο αναγνώστης ότι ίσως τα ποιήματα αυτά δεν τον αφορούν, να πω ότι ανάμεσα στα κείμενα της έκθεσης υπάρχουν και κάποια απολύτως ερωτικά, με αφορμή το  Άσμα Ασμάτων.

Πώς πιστεύετε ότι έχει αλλάξει η κρίση των τελευταίων χρόνων τον χώρο της ποίησης στην Ελλάδα;

– Νομίζω πως, περνώντας από την περίοδο της ανέμελης ευμάρειας στο σοκ της κρίσης, ξεκαθάρισαν πολλά – και όχι πάντα προς το καλύτερο. Όμως μέσα απ’ αυτή την επώδυνη τελετή ενηλικίωσης, η ποίηση επιτέλους άρχισε και πάλι να μιλάει για το παρόν και αυτή η συνειδητότητα είναι ήδη μια μεγάλη κατάκτηση σε σχέση με την αμείλικτη ομφαλοσκόπηση των προηγούμενων χρόνων. Μπορεί η ποίηση να μην έχει την απήχηση που θα θέλαμε, αλλά γίνονται σημαντικά πράγματα σήμερα, κυρίως από τα νέα παιδιά.

Θεωρούμε ότι το ύφος της δουλειάς σας ταιριάζει ιδιαίτερα με τα έργα του εικαστικού Αλέκου Κυραρίνη. Πώς αισθάνεστε για την συνεργασία αυτή;

– Με τον Αλέκο μάς δένει φιλία βαθιά, οπότε η συνεργασία ήρθε αυθόρμητα και με ιδιαίτερο ενθουσιασμό κι απ’ τους δυο μας. Ο προβληματισμός μου για αυτή τη «συνομιλία» με το έργο του ήταν ένας: τι είδους κείμενα θα μπορούσαν να σταθούν πλάι στα έργα του Κυραρίνη με τη λιτή, σχεδόν ανύπαρκτη αφηγηματικότητα, χωρίς να αφαιρούν απ’ το μυστήριο της τέχνης του, αλλά και χωρίς να προσθέτουν κάτι περιττό στην προσευχητική μαρτυρία του; Άρχισα να σκέφτομαι ζωγραφικά, έχοντας οδηγούς τους δύο μεταφυσικούς του άδειου και τού τίποτα: τον Giorgiode Chirico και τον Edward Hopper. Και μετά προέκυψε ο Γερμανός Michael Triegel, που με προετοίμασε ώστε να θέσω ως κέντρο των ποιημάτων την αντίθεση παρουσίας-απουσίας. Έτσι ξεκίνησαν όλα…

kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης


Λουίζα Καραπιδάκη

«Θαυμασμός για το μεγαλείο
του καλλιτέχνη»

– Κυρία Καραπιδάκη, επιμελείστε της έκθεσης και βρίσκουμε την ιδέα της συνεργασίας των δύο αυτών καλλιτεχνών εξαιρετική. Ταιριάζει πολύ το ύφος της δουλειάς τους. Μιλήστε μας για την εμπειρία σας και τη συνεργασία σας. Πώς αισθάνεστε που συνεργάζεστε με δύο τόσο σημαντικούς καλλιτέχνες;

– Ο ζωγράφος Αλέκος Κυραρίνης και ο ποιητής Δημήτρης Αγγελής είναι φίλοι πολλά χρόνια, άτυποι συνεργάτες και συνοδοιπόροι –κατά κάποιον τρόπο– στις τέχνες και στα γράμματα, με φυσικό επακόλουθο σ ’αυτή τη συνεργασία να διαφαίνεται στο έργο τους και μια σχετική ώσμωση. Όλο το χρονικό διάστημα που προετοιμάζει την έκθεση ο Αλέκος Κυραρίνης έζησα τη γόνιμη συνεργασία του ποιητή με τον εικαστικό, μέσα από συζητήσεις και καταθέσεις ψυχής, έχοντας κοινωνό τον ίδιο τον ζωγράφο, αλλά και την τέχνη του.

Είναι ευτύχημα για μένα η μακρά συνεργασία με τον Α. Κυραρίνη, παρά τις εκάστοτε δυσκολίες (ο μεγάλος όγκος της έκθεσης και η θεματική πολυπλοκότητα στην Πινακοθήκη Βογιατζόγλου, η απόσταση για την προετοιμασία της έκθεσης των Βρυξελλών, τώρα το εγχείρημα της μουσειογραφικής αντιμετώπισης σε συνδυασμό με τα ποιήματα του Δημήτρη Αγγελή κ.ά.) και θα ήθελα να καταθέσω τον θαυμασμό μου για το μεγαλείο του καλλιτέχνη, αλλά και τον απαράμιλλο επαγγελματισμό του, καθώς και ότι κάθε φορά που συνεργάζομαι μαζί του θυμάμαι και τον ορισμό του καλλιτέχνη, όπως τον είχε γράψει ο Ρίλκε:

«Καλλιτέχνης θα πει: να μη μετράς, να μη λογαριάζεις, να ψηλώνεις όπως το δέντρο, που δεν βιάζει τον χυμό του, που αδείλιαστο αψηφάει τις ανοιξιάτικες μπόρες, χωρίς να φοβάται μη δεν έρθει το καλοκαίρι. Το καλοκαίρι έρχεται. Έρχεται, όμως, μονάχα για κείνους που ξέρουν να προσμένουν, ξένοιαστοι και γαλήνιοι σαν να ’χουν μπροστά τους την αιωνιότητα».

kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης


INFO

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 17 Οκτωβρίου, στις 20:30, στην Γκαλερί Χατζηκυριάκος-Γκίκας της Ελληνοαμερικανικής  Ένωσης (Μασσαλίας 22, Κολωνάκι). Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι και τις 5 Νοεμβρίου. Στο πλαίσιο της έκθεσης «ΦΩΣ-ΖΩΗ», θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 31 Οκτωβρίου, στο θέατρο της Ελληνοαμερικανικής  Ένωσης (Μασσαλίας 22, Κολωνάκι), παράλληλη ποιητική εκδήλωση.

polyptyxo-kurarinis-axiaplus-Κυραρίνης

 

 

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια