Η μητρική αγκαλιά στους καμβάδες μεγάλων ζωγράφων [Pics]

Κορυφαίοι  Έλληνες και ζωγράφοι καταπιάστηκαν με τη μητρότητα στα έργα τους

1667
Νικηφόρος Λύτρας: Η μητρική αγκαλιά

Η μάνα είναι η αφανής ηρωίδα που μέσα από τον διαρκή καθημερινό αγώνα της παίζει στη ζωή μας τον σημαντικότερο ρόλο.

Πολυύμνητη η μορφή της σε όλες τις μορφές τέχνης. Η παγκόσμια κοινότητα καθόρισε μια ημέρα αφιερωμένη στο πρόσωπό της. Η αγάπη προς την μητέρα είναι κάτι που οφείλουμε να δείχνουμε κάθε μέρα.

Γράφει Ειρήνη Πιτσόλη

Στον απόηχο της γιορτής της μητέρας, θα επιχειρήσουμε να δούμε πώς αποτυπώθηκε η μάνα στους καμβάδες μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων.

Το θέμα της μητρότητας διαγράφει μια πολύτροπη πορεία μέσα στη νεοελληνική τέχνη του δεκάτου ενάτου και του εικοστού αιώνα, ενσωματώνοντας τις εξελίξεις της παγκόσμιας τέχνης, τους νέους προσανατολισμούς των καλλιτεχνών στο επίπεδο της μορφικής διατύπωσης, της τεχνικής και των υλικών. Στους αιώνες αυτούς η μητρότητα έχει μια σημαντική παρουσία στη ζωγραφική, στη χαρακτική και στη γλυπτική, γεγονός που συμβάλλει στην πολυμορφία της εικαστικής επεξεργασίας του θέματος.

Η μητρότητα απαντάται στον 19ο αιώνα σε τρεις θεματικές ενότητες: στην προσωπογραφία, στην ηθογραφία και στη θρησκευτική ζωγραφική.

Έξοχα δείγματα τέχνης

Ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η μητρική αγκαλιά στους καμβάδες των Ελλήνων ζωγράφων είναι συνυφασμένος με τις κοινωνικές και ιστορικές εξελίξεις και με τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία. Αρκετοί ζωγράφοι της Σχολής του Μονάχου έδωσαν έξοχα δείγματα τέχνης, όπου το βαθύ αίσθημα που συνδέει μητέρες και παιδιά βρίσκει τον τρόπο να εκφραστεί με γλαφυρότητα και δυναμισμό.

Ο Νικηφόρος Λύτρας, ο εισηγητής της ηθογραφίας στην Ελλάδα, θα δώσει τις πρώτες εκφραστικές εικόνες της μητρότητας. Στο έργο του «Μητέρα με παιδί» αποδίδει μια θαυμάσια απεικόνιση της μητρικής σχέσης.

Ο Νικόλαος Γύζης, ο κορυφαίος εκπρόσωπος της Σχολής του Μονάχου, υψώνει έναν δοξαστικό ύμνο στην Ελληνίδα μητέρα.

Στο έργο του «Μάνα με παιδί», έναν εκφραστικότατο πίνακα, μέσα σε ένα μουντό πλαίσιο τονίζεται η μητρική αγκαλιά, το ασφαλέστερο καταφύγιο του παιδιού.

Στην «Ψυχομάνα», με εξαίρετη μεγαλοψυχία μια νεαρή μητέρα αφήνει το παιδί της που θήλαζε για να προσφέρει το γάλα της σε ένα μαυροντυμένο ορφανό μωρό.

Ψυχομάνα-Γύζης

Στην εκφραστική σπουδή του Γύζη «Το φιλί της μάνας» βλέπουμε ότι ο ζωγράφος με οικονομία μέσων και με μια πρώιμη αφαιρετική διάθεση συμπυκνώνει εδώ όλο το συναισθηματικό βάρος αυτής της πηγαίας και μοναδικής σχέσης.

Γκύζης: Μάνα
Γκύζης: Μάνα

Ηθογραφικός Ιακωβίδης

Στον τομέα της ηθογραφίας με έμφαση στη μητρότητα διέπρεψε ο Γεώργιος Ιακωβίδης, έξοχος τεχνίτης και διεισδυτικός εκφραστής της ψυχολογίας του παιδιού, είναι ο ζωγράφος που περισσότερο από κάθε άλλον ασχολήθηκε με την απεικόνιση του παιδιού και της μητέρας, μας έδωσε μια σειρά έργων όπου απεικονίζεται η βαθιά ανθρώπινη σχέση που τους συνδέει.

Ιακωβίδης_Μητέρα και παιδί

Η «Μητρική στοργή» του Ιακωβίδη είναι ένας πίνακας μοναδικής εκφραστικότητας και συναισθηματισμού. Η μητέρα με το υπέροχο βλέμμα, με την πάναγνη ομορφιά απολαμβάνει το μωρό στην αγκαλιά της σε μια στιγμή που θυμίζει τη φράση του Σολωμού «Ψυχή χωράς Παράδεισο!».

Το έξοχο πορτρέτο της «Γυναίκας του καλλιτέχνη», του Ιακωβίδη, κατά τον ευρύτατα διαδεδομένο τρόπο απεικόνισης μητέρας και παιδιού σε φωτογραφικές πόζες, παρουσιάζει τη γυναίκα του ζωγράφου με τον γιο τους.

Στα μετέπειτα χρόνια ο Γιάννης Μόραλης καταθέτει το στίγμα του με την προσωπογραφία της Δανάης και της Μαρίας Βελλίνη (μάνας και κόρης) και με το θαυμάσιο έργο «Έγκυος γυναίκα».

Μόραλης, Έγκυος Γυναίκα

Σημαντικά έργα είναι και οι πίνακες «Μάνα και παιδί» (1958), του Πολύκλειτου Ρέγκου, η «Μητρότητα» της Πηνελόπης Οικονομίδη, η «Βούζαινα και η  Άρτεμις» (1955) και η «Σύνθεση» του Δημήτρη Μυταρά.

Ο Γιώργος Μπουζιάνης, στο έργο του «Γυναίκα και παιδί» (1950), παρουσιάζει τη μητρική σχέση μέσα από το στοιχείο της γυμνότητας, ως συνδήλωση της απόλυτης οικειότητας ανάμεσα στη μάνα και το παιδί.

Η υποχώρηση της περιγραφικής λεπτομέρειας και η αναζήτηση του ουσιαστικού, πέρα από το συγκυριακό ή το προφανές, είναι κοινός παρονομαστής στην καλλιτεχνική παραγωγή μετά τα μέσα του εικοστού αιώνα.

Αξιόλογα έργα ανάδειξης της μητρότητας είναι η «Μητρότητα» (1953) του Αλέκου Κοντόπουλου, η «Μάνα με παιδί» (1970) του Δημοσθένη Κοκκινίδη, το έργο «Έγκοιλον» (2002) της Καλλιόπης Ασαργιωτάκη και η «Βάπτιση» της Μαριλένας Ζαμπούρα.

 Μεταφυσική αύρα

 Την εικόνα της γερασμένης μητρικής μορφής αναδεικνύουν περίφημα ο Νίκος Λύτρας, στον πίνακα «Η μητέρα του καλλιτέχνη», και ο Χρόνης Μπότσογλου, σε μια σειρά έργων με τίτλο «Η μητέρα μου» (1983), όπου οι υπερήλικες μητέρες με την άυλη σχεδόν γραφή της υδατογραφίας σε συλλειτουργία με το φως, γίνονται καίριος φορέας νοήματος και εύθραυστες παρουσίες με τη μεταφυσική αύρα τους.

Με συγκλονιστικό τρόπο ο Χρήστος Παλλαντζάς στο έργο του «Μάνα» απεικονίζει την εικόνα της μητέρας στα γεράματά της. Παρότι έχει απολέσει τις δυνάμεις και τη ζωτικότητά της, η «Μάνα» του Παλλαντζά κλείνει στο βλέμμα της την αγάπη και την αγωνία για το παιδί της. Φιγούρα αυστηρή και επιβλητική, παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο την ψυχολογία της μάνας.

"Μάνα": Χρήστος Παλλαντζάς
«Μάνα»: Χρήστος Παλλαντζάς

Ξένοι καλλιτέχνες

Γκούσταφ Κλιμτ- Μάνα με παιδί

Οι  Έλληνες ζωγράφοι δεν είναι οι μόνοι που ύμνησαν με τους χρωστήρες τους τη μητρική αγκαλιά. Ο Πάμπλο Πικάσο έκανε σειρά έργων με το ίδιο θέμα, που το συναντάμε και σε άλλους σπουδαίους ζωγράφους, όπως ο Γουστάβ Κλιμτ, ο Αμεντέο Μοντιλιάνι, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ, ο Κλοντ Μονέ, ο Φερνάντο Μποτέρο, ο Ρενουάρ και πολλοί άλλοι.

Στην ίδια Κατηγορία


Το Axiaplus, θεωρεί δικαίωμα του αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του μέσω του προφίλ που διατηρεί στο Facebook. Εντούτοις, τονίζουμε ρητά πως δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά και μόνο τον ίδιο.

σχόλια